SANAT

Fırtınayı andıran orkestra sesleri
Bir ürperiş getirir senin sinirlerine,
Istırap çekenlerin acıklı nefesleri
Bizde geçer en hazin bir musiki yerine!

Sen anlayan bir gözle süzersin uzun uzun
Yabancı bir şehirde bir kadın heykelini;
Biz duyarız en büyük zevkini ruhumuzun
Görünce bir köylünün kıvrılmayan belini...

Başka sanat bilmeyiz, karşımızda dururken
Yazılmamış bir destan gibi Anadolu’muz.
Arkadaş, biz bu yolda türküler tuttururken
Sana uğurlar olsun... Ayrılıyor yolumuz.
Faruk Nafiz Çamlıbel

S1. Şemada belirtilenlere yukarıdaki şiirden birer örnek yazınız. (2.10:20 puan)

S2.Yukarıdaki şiirde kullanılan anlatım biçiminin özelliklerini yazınız. (2.5:10 puan)

………………………. anlatımın özellikleri:

1………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

2……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

3……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

4. ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

5…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

S3. Aşağıdaki cümlelerde bulunan belgisiz sıfat görevindeki kelimeleri belgisiz zamir; belgisiz zamir görevindekileri de belgisiz sıfat olarak birer cümlede kullanınız. (2.5:10 puan)

S4. Tablodaki fiillerin çatısını özne ve nesne açısından inceleyerek rakamlarla adlandırınız.(Birden fazla rakam kullanabilirsiniz. Kullanacağınız rakamlar cümlelerin başında verilmiştir. Örn. (1-V) (1.10:10 puan)

S5.Tablolardaki metinlerde kullanılan anlatım biçimlerini ve bu anlatım biçimlerinin beşer özelliğini altlarına yazınız (3.5:15 puan) AAAAA

S6. Aşağıdaki cümlelerde verilen yargılar doğru ise “D“ yanlış ise “Y“ yazınız. (1.5:5p) AAAAA

* Açıklayıcı betimlemede amaç sanat yapmaktır. ( )

* Coşku ve heyecana bağlı anlatımın bir diğer adı da lirik anlatımdır. ( )

* ‘Tahta kaşık’ söz grubu bir sıfat tamlamasıdır. ( )

* Öyküleyici anlatımda olay, kişi, mekân ve zaman gibi ortak öğeler bulunur. ( )

* ‘Dalgakıran’ sözcüğü isim+fiilden oluşmuş bir birleşik isimdir. ( )

S7. Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerlere uygun sözcükleri yazınız (3+3+2+2=10 puan)

* Heyecan, mutluluk veya mutsuzluk ifade eden; dinî duyarlılık, derin düşünce, yüceltme gibi hâlleri dile getiren söz öbeklerini ………………. anlatımda çokça kullanılır.

* ………………………… anlatımda tarihi olay ve kişilikler ele alınır.

* ………………………………. anlatım, okuyucuyu bir iş yapmaya, bir eylemde bulunmaya, bir davranışı gerçekleştirmeye zorlar.

* …………………………… metinlerde, söz sanatlarına, dilin bünyesine mal olmamış yan anlam ifade eden kelime ve kelime gruplarına yer verilmez.

“Ben, okula geldiğim her sabah, sınıfa çıkmadan önce okul kantinine uğrar, mutlaka kantinden yiyecek bir şeyler alırım.”

S8. Yukarıdaki cümlede gereksiz kullanılan üç sözcük, hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir? (5p)

A) ben – kantinden - mutlaka B) ben - okul - önce C) ben – bir şeyler - mutlaka D)ben – önce -mutlaka E)ben – yiyecek - mutlaka

S9. “En sevdiği çiçeklerden kocaman bir buket yaptırıp ona götürmeyi düşünüyordu.” cümlesindeki fiilimsiler için aşağıdakilerden hangisi doğrudur? (5p)

A) Tüm fiilimsiler sıfat fiildir. B) Fiilimsiler sırasıyla sıfat fiil, bağfiil ve isim fiildir. C)İlk ikisi sıfat fiil, sonuncusu isim fiildir.

D) İki fiilimsi kullanılmıştır. E) Sıfat fiil, isim görevindedir

I.Kadın yıllardır yaşadığı bu evden atıldı.

II. Kadın, oğlunun ölümü üzerine tamamen yıkıldı.

S10. Bu iki cümle için aşağıdakilerden söylenenlerden hangisi doğrudur? (5p)

A) Birinci dönüşlü, ikinci etken B) Birinci edilgen, ikinci işteş C)Birinci edilgen, ikinci dönüşlü D)Birinci etken, ikinci edilgen E) Her ikisi de dönüşlü

11.Geçişli iken geçişlilik derecesi artırılan eylemlere ettirgen; geçişsizken geçişli yapılan eylemlere oldurgan eylem adı verilir.

Aşağıdakilerin hangisinde hem ettirgen, hem oldurgan eylem vardır? (5p)

A) Arkadaşımı kandırdım. / Paramı düşürmüşüm. B) Bakışlarımı kaçırdım./ Bu kafayı değiştir. C)Dert insanı söyletir./ Aşk ağlatır.

D) Sınıfı coşturdu. / Paraları yürütmüşler. E)Arkadaşımı arattım. / Telefonda ağlattım.

Not: Süre 1 ders saatidir. Başarılar dilerim.

CEVAPLAR

SANAT

Fırtınayı andıran orkestra sesleri
Bir ürperiş getirir senin sinirlerine,
Istırap çekenlerin acıklı nefesleri
Bizde geçer en hazin bir musiki yerine!

Sen anlayan bir gözle süzersin uzun uzun
Yabancı bir şehirde bir kadın heykelini;
Biz duyarız en büyük zevkini ruhumuzun
Görünce bir köylünün kıvrılmayan belini...

Başka sanat bilmeyiz, karşımızda dururken
Yazılmamış bir destan gibi Anadolu’muz.
Arkadaş, biz bu yolda türküler tuttururken
Sana uğurlar olsun... Ayrılıyor yolumuz.
Faruk Nafiz Çamlıbel

S1. Şemada belirtilenlere yukarıdaki şiirden birer örnek yazınız. (2.10:20 puan)                                    

S2.Yukarıdaki şiirde kullanılan anlatım biçiminin özelliklerini yazınız. (2.5:10 puan)

Lirik anlatımın özellikleri:

1.Lirik anlatımda dil “heyecana bağlı işlev”de kullanılır.

2.Coşku ve heyecana bağlı anlatım daha çok şiir, roman, hikâye, tiyatro türlerinde kullanılır.

3.Öyküleyici anlatımda bir olay ve durumun anlatılması; betimleyici anlatımda kişi, durum ve varlıkların betimlenmesi; lirik anlatımda ise duyguların ifade edilmesi esastır.

4. Coşku ve heyecana bağlı anlatımlarda kelimeler daha çok mecaz ve yan anlamda kullanılır.

5.Öyküleyici anlatımlarda olay ve durumlar anlatılırken duygusal düşünceler katılmaz. Coşku ve heyecana bağlı anlatımda duygular ve içinde bulunulan ruh hali yansıtılır.

S3. Aşağıdaki cümlelerde bulunan belgisiz sıfat görevindeki kelimeleri belgisiz zamir; belgisiz zamir görevindekileri de belgisiz sıfat olarak birer cümlede kullanınız. (2.5:10 puan)

S4. Tablodaki fiillerin çatısını özne ve nesne açısından inceleyerek rakamlarla adlandırınız.(Birden fazla rakam kullanabilirsiniz. Kullanacağınız rakamlar cümlelerin başında verilmiştir. Örn. (1-V) (1.10:10 puan)

AAAAAA                                             AAAAAA                                         AAAAAA                                                     AAAAAA

S5.Tablolardaki metinlerde kullanılan anlatım biçimlerini ve bu anlatım biçimlerinin beşer özelliğini altlarına yazınız (3.5:15 puan)   AAAAA

S6. Aşağıdaki cümlelerde verilen yargılar doğru ise “D“ yanlış ise “Y“ yazınız. (1.5:5p)                                                     AAAAA

* Açıklayıcı betimlemede amaç sanat yapmaktır. (Y)

* Coşku ve heyecana bağlı anlatımın bir diğer adı da lirik anlatımdır. (D)

* ‘Tahta kaşık’ söz grubu bir sıfat tamlamasıdır. (Y)

* Öyküleyici anlatımda olay, kişi, mekân ve zaman gibi ortak öğeler bulunur. (D)

*  ‘Dalgakıran’ sözcüğü isim+fiilden oluşmuş bir birleşik isimdir. (Y)

S7. Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerlere uygun sözcükleri yazınız (3+3+2+2=10 puan)

* Heyecan, mutluluk veya mutsuzluk ifade eden; dinî duyarlılık, derin düşünce, yüceltme gibi hâlleri dile getiren söz öbeklerini lirik anlatımda çokça kullanılır.

* Öyküleyici anlatımda tarihi olay ve kişilikler ele alınır.

* Emredici anlatım, okuyucuyu bir iş yapmaya, bir eylemde bulunmaya, bir davranışı gerçekleştirmeye zorlar.

* Öğretici metinlerde, söz sanatlarına, dilin bünyesine mal olmamış yan anlam ifade eden kelime ve kelime gruplarına yer verilmez.

“Ben, okula geldiğim her sabah, sınıfa çıkmadan önce okul kantinine uğrar, mutlaka kantinden yiyecek bir şeyler alırım.”

S8. Yukarıdaki cümlede gereksiz kullanılan üç sözcük, hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir? (5p)

A)  ben – kantinden - mutlaka B) ben - okul - önce C) ben – bir şeyler - mutlaka D)ben – önce -mutlaka E)ben – yiyecek - mutlaka

S9. “En sevdiği çiçeklerden kocaman bir buket yaptırıp ona götürmeyi düşünüyordu.” cümlesindeki fiilimsiler için aşağıdakilerden hangisi doğrudur? (5p)

A)       Tüm fiilimsiler sıfat fiildir.  B) Fiilimsiler sırasıyla sıfat fiil, bağfiil ve isim fiildir. C)İlk ikisi sıfat fiil, sonuncusu isim fiildir.

D)    İki fiilimsi kullanılmıştır.     E) Sıfat fiil, isim görevindedir

I.Kadın yıllardır yaşadığı bu evden atıldı.

II. Kadın, oğlunun ölümü üzerine tamamen yıkıldı.

S10. Bu iki cümle için aşağıdakilerden söylenenlerden hangisi doğrudur? (5p)

A) Birinci dönüşlü, ikinci etken B) Birinci edilgen, ikinci işteş C)Birinci edilgen, ikinci dönüşlü D)Birinci etken, ikinci edilgen E) Her ikisi de dönüşlü

11.Geçişli iken geçişlilik derecesi artırılan eylemlere ettirgen; geçişsizken geçişli yapılan eylemlere oldurgan eylem adı verilir.

Aşağıdakilerin hangisinde hem ettirgen, hem oldurgan eylem vardır? (5p)

A)       Arkadaşımı kandırdım. / Paramı düşürmüşüm.    B) Bakışlarımı kaçırdım./ Bu kafayı değiştir. C)Dert insanı söyletir./ Aşk ağlatır.

D)    Sınıfı coşturdu. / Paraları yürütmüşler. E)Arkadaşımı arattım. / Telefonda ağlattım.