EKOSİSTEMLERDE ENERJİ AKIŞI ve MADDE DÖNGÜLERİ
Ekosistem, birbiriyle ilişkili canlı ve cansız unsurlardan oluşur. Ekosistem, bu unsurlar arsındaki madde ve enerji dolaşımı ile kendini besler ve yeniler. Madde döngüsü ve enerji dolaşımı ile hava,su,toprak,bitkiler ve diğer canlılar arasında sürekli bir alış veriş olur.Bu alış veriş yeryüzünün doğal zenginliklerinin tekrar tekrar kullanılabilmesine ve yaşamın sürmesine olanak sağlar.

BESİN ZİNCİRİ
Ekosistemdeki enerjinin birincil kaynağı güneştir. Dünyadaki tüm canlılar yaşamlarını sürdürebilmek için enerjiye ihtiyaç duyarlar. Canlılar arası ilişkinin temelinde beslenme bulunur. Ekosistemdeki madde ve enerji nakli organizmalar arasında görülen besin zinciri yoluyla olur.

COĞRAFYA 12 SAYFA 20 ÖLÇME DEĞERLENDİRME SORULARI

1.Sera etkisi nedir ? Açıklayınız.

Güneş ışınlarının yeryüzüne çarpıp ısı enerjisi haline dönüşmesi sırasında, bu enerjinin uzaya yayılmasını önleyen ve bir manto gibi görev yapan, karbon dioksit, tozlar, su buharı, partiküller v.s. maddelerin ısıyı abzorbe ederek, dünyanın giderek ısınmasına sebep olduğu olaydır. sera gazları: H2O, CH4, NO2, CFC gibi sera etkisini oluşturan gazlardır.

2.Sumatra'nın Toba Dağı'nda 73 bin yıl önce meydana gelen volkanizmanın sonuçları nelerdir?

4. XV. Yüzyıldan XIX. Yüzyıl Ortalarına Kadar Osmanlı Edebiyatı

A. Coşku ve Heyecanı Dile Getiren Metinler (Şiir)

3. Metin

l.Rubai

Ahval-i cihânı her zaman söyleşelim

Ammâ gam-ı aşkımız nihan söyleşelim

Ey vâkıf-ı râz-ı aşk olan ârif-i cân

Ney gibi seninle bî-zeban söyleşelim

Azmizâde Hâletî

Günümüz Türkçesiyle

Dünya hâllerini her zaman konuşalım Fakat aşkımızın kederini gizli konuşalım Ey aşk sırlarını bilen gönül bilgini Ney gibi seninle dilsiz konuşalım

2. Rubai

Geldikçe hayâl-i yâr pür cûş olurum

İrdükçe peyâmı ser-be-ser gûş olurum

Nâ-gâh görinse sâye-i divârı

Çün merdüm-i sâyedür bîhûş olurum

Azmizâde Hâletî

Günümüz Türkçesiyle

Sevgilinin hayali belirdikçe coşarım Haberi geldikçe baştan başa kulak olurum Birden bire duvarının gölgesi görünse İnsanın cansız gölgesi gibi kendimden geçerim

3. Rubai

Ey dil hele âlemde bir âdem yoğ imiş

Var ise de ehl-i dile mahrem yoğ imiş

Gam çekme hakîkatte eğer ârif isen

Farz eyle ki el'ân yine âlem yoğ imiş

Nefî

Günümüz Türkçesiyle

Ey gönül şu dünyada bir insan yok imiş Varsa da gönül ehline gizli yok imiş Eğer gerçekten bilgili isen üzüntü çekme Farz et ki şimdi dünya yine yok imiş.

4. Rubai

Esrârını dil zaman zaman söyler imiş

Hengâme-i gamda dâstan söyler imiş

Işk ehli olub da mihnet-i hicrâne

Ben sabr iderin diyen yalan söyler imiş

Azmizâde Hâletî

Günümüz Türkçesiyle

Gönül gizliliklerini zaman zaman söylermiş Acıya düştüğü dönemde destan söylermiş Sevgiye kapılıp da ayrılık acısına Ben katlanırım diyen yalan söylermiş

21. Etkinlik

Okunan rubailerin yapısını belirleyerek aşağıya yazınız.

a. Şiirin birim değerini ve sayısını aşağıya yazınız.

b. Şiirin bütününde ve birimlerinde ne anlatıldığını kısaca yazınız. Birimler arasındaki ilişkiyi
tartışınız. Sonuçları yazılı olarak ifade ediniz.

c. Dörtlükten bir veya iki dize attığımızda rubainin anlamı değişiyor mu? Sözlü olarak ifade ediniz.

Evet değişiyor. Anlam dört dize tamamlanmıştır.

d. Yapı özelliklerini belirlediğiniz şiire ne ad verildiğini söyleyiniz.

Bu şiirler yapı özelliklerine göre rubaidir.

DEVAMI

9. Etkinlik

Şiirin yapısını belirleyerek aşağıya yazınız.

a.Şiirin birim değerini ve sayısını aşağıya yazınız.

b.Şiirin bütününde ve birimlerinde ne anlatıldığını kısaca yazınız. Birimler arasındaki ilişkiyi belirtiniz.

c.Şiirden bir veya iki birim attığımızda şiirin anlamı değişiyor mu? Sözlü olarak ifade ediniz.

d.Şiirin nesib, girizgâh, methiye, tegazzül, fahriye, dua bölümünü gösteriniz.

e.Yapı özelliklerini belirlediğiniz şiire ne ad verildiğini belirtiniz.

f.Şiirde dile getirilen duygunun anlatıldığı günümüz şiirlerinden hatırladıklarınızı okuyunuz.

Şiirin teması: Peygamber sevgisi

1. 1. Saçma ey göz eşkten gönlümdeki odlare su
   Kim bu denlü dutuşan odlara kılmaz çâre su

DEVAMI