Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?
A) Üyelerimize derneğimizin çalışmaları konusunda bilgi vermek istiyoruz.
B) Bu yılki etkinliklerimiz arasında çeşitli geziler de yer alacaktır.
C) İşte bu yüzden dolayı sizleri buraya toplamış bulunuyoruz.
D) Çevre ile ilgili çalışmalarımızda başarıya ulaştığımız söylenebilir.
E) Bu konuları yeni üyelerimizle ayrıca görüşmeyi düşünüyoruz.
(1995 - ÖSS)
Anlatım bozukluğu C’deki cümlede vardır. “Dolayı” sözü gereksiz bir sözcüktür. Cümle ya “işte bu yüzden” ya da “işte bundan dolayı” şeklinde söylenmelidir. Gereksiz sözcük kullanımından kaynaklanan bir anlatım bozukluğu yapılmıştır.
Cevap C
66.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?
A) Türkiye’nin birkaç bölgesi hariç henüz kar yüzü görmedi.
B) Hava sıcaklığının birkaç derece daha düşmesi bekleniyor.
C) Güneşin zararlı etkilerinden korunmak için, belirli saatlerde dışarıya çıkmamak gerekir.
D) Şiddetli rüzgârın deniz trafiğini aksattığı söyleniyor.
E) Kar yağışı sürerse okulların tatil edilmesi düşünülebilir.
(1995 - ÖSS)
Anlatım bozukluğu A’da yapılmıştır. Cümlede öznenin eksikliği anlatım bozukluğuna sebep olmuştur. “Kar yüzü görmeyenin” neresi olduğu belli değildir. Cümle “Türkiye’nin birkaç bölgesi hariç, çoğu yeri henüz kar yüzü görmedi.” şeklinde bir özne ilavesiyle düzeltilebilir.
Cevap A
67.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?
A) Çocukların eğitiminde hem ailenin hem de okulun önemli rolü vardır.
B) Okuma sevgisi konusunda çocukların en çok anne ve babalarını örnek aldıkları unutulmamalıdır.
C) Çocuklara, yeteneklerini geliştirmeleri için gerekli olanaklar sağlanmalıdır.
D) Çocuklar bundan en az zarar ya da hiç zarar görmeden kurtarılmalıdır.
E) Oyuncak seçerken çocuğun yaşına uygun olanlar tercih edilmelidir.
(1995 - ÖSS)
Anlatım bozukluğu D’de yapılmıştır. Bozukluğun nedeni eylem eksikliğidir. Cümlede “en az zarar” ile “hiç zarar” sözleri “görmeden” eylemine bağlanmış. Oysa “hiç zarar görmeden” dense bile “en az zarar görmeden” denmez. Cümle “Çocuklar bundan en az zarar görerek ya da hiç zarar görmeden kurtarılmalıdır.” şeklinde düzeltilebilir.
Cevap D
68.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?
A) Toplantıya katılırsak biz de düşüncelerimizi açıklayacağız.
B) Sorunu çözebilmek için sizden de bilgi isteyeceğiz.
C) Bu konuyla ilgili açıklamayı yarın yapacağız.
D) Oraya zamanında varabilmek için erkenden yola çıkacağız.
E) Bu haberin ne kadar doğru olup olmadığını öğreneceğiz.
(1995 - ÖSS)
Anlatım bozukluğu E’de yapılmıştır. Cümlede “ne kadar” sözü gereksizdir. Eğer doğruluğun miktarı bilinmek isteniyorsa cümle “Bu haberin ne kadar doğru olduğu ya da doğru olup olmadığını öğreneceğiz.” şeklinde söylenebilir.
Cevap E
69.
(I) Bu dönem tiyatro yazarları, okunsun diye değil sahnede oynansın diye oyun ya-zarlardı. (II) Tiyatro oyunları, değerli edebiyat örnekleri sayılmadığı için bunlar genellikle yayımlanmazdı. (III) Bugün çoğunluk için film senaryoları neyse, o sıralarda yazılan tiyatro oyunları da oydu. (IV) İşte bu yüzden o çağda üretilen tiyatro oyunlarının çoğu yok olup gitti. (V) O dönemde yazılanlardan elimizde sadece bu oyunlar kaldı.
Yukarıda numaralanmış cümlelerin hangilerinden, altı çizili sözcüğün atılması cümlede anlam değişmesine yol açar?
A) I. ve II. B) I. ve III. C) II. ve III.
D) III. ve IV. E) IV. ve V.
(1995 - ÖSS)
Bir sözcüğün cümleden atılabilmesi için sözcüğün cümleye kattığı anlamın başka sözcükler tarafından ifade edilmesi gerekir. I. cümlede tiyatro oyunları zaten sahnede gerçekleştirildiğinden bu söz gereksizdir. II. cümlede “tiyatro oyunları” özne görevinde olduğundan, onun yerine geçen “bunlar” sözü atılabilir. V. cümlede “kaldı” sözü elimizde bulunan eserleri ifade ediyor; “elimizde” sözüne gerek yoktur. III. cümledeki “yazılan” sözü, “sözlü tiyatro oyunları da olduğundan, IV. cümledeki “üretilen” sözü, öncekilerden kalan oyunlar da olabileceğinden gereklidir.
Cevap D
70.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?
A) Şiirlerinde bol bol abartılmış sözcükler seçmesi yüzünden hitabet havası taşımaktadır.
B) Günümüzde dergiler ve gazeteler, deneme türünün gelişip yaygınlaşmasına uygun bir ortam hazırlamaktadır.
C) Osmanlı İmparatorluğunda Lale Devrinde çeviri çalışmaları yapıldığı biliniyor.
D) Bence edebiyat eleştirisinin edebiyat incelemesiyle bir arada, iç içe düşünülmesi gerekir.
E) Sanatın başlıca amacının güzellik olduğunu savunan yazarın, bu konuda söylediklerine bir göz atalım.
(1996 - ÖSS)
Anlatım bozukluğu A’dadır. Cümleye “hitabet havası taşımaktadır” sözünden önce “şiirleri” şeklinde özne konmalıdır. Cümlede özne eksikliğinden kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır.
Cevap A
71.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde anlatım bozukluğu vardır?
A) Bu işi onun başaracağını sanıyorum.
B) Yapılanları doğru bulmadığıma inanıyorum.
C) Alınan kararları sana da bildiriyorum.
D) Yaptıklarının yeterli olmadığını anlatmaya çalışıyorum.
E) Kamuoyunun bu konuda aydınlatılması gerektiğini düşünüyorum.
(1996 - ÖSS)
Anlatım bozukluğu B’dedir. Kişi bir durumu ya doğru buluyor ya da bulmuyordur. Kendi kararına inanmaması mümkün olmaz. “Yapılanları doğru bulmuyorum.” demelidir.
Cevap B
72.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde anlatım bozukluğu, cümlenin uygun bir yerine “ona” sözcüğü eklenerek giderilebilir?
A) Elbiseler dolaplara özenle yerleştirilir, güve yemesin diye elbise aralarına naftalin konurdu.
B) Çocuk bir yandan yaralı kuşa korkuyla bakıyor; bir yandan da onu sevmek istiyor.
C) Annesi çocuğunun aç olmadığını biliyor; ama yine de pastadan yemesini istiyordu.
D) Ali, arkadaşı Mustafa’yı hem çok seviyor, hem de kimi davranışlarından dolayı kızıyordu.
E) Otobüsler buraya gelince duruyor, bekleyen yolcular bindikten sonra yeniden yola koyuluyordu.
(1996 - ÖSS)
“Ona” sözü, cümlede dolaylı tümleç eksikliğinin olduğu yere getirilmelidir. Bu da D’dedir. Cümlede sevilen kişiyle kızılan kişi aynı kişi olduğu halde “Mustafa’yı seviyor” sözü doğrudur; ancak “Mustafa’yı kızıyor” sözü yanlıştır. “kızıyor” sözünden önce “ona” sözü getirilmelidir.
Cevap D
73.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “aşağı yukarı” sözü gereksizdir?
A) Bu iş yerinde aşağı yukarı üç dört yıldan beri çalışıyorum.
B) Aşağı yukarı beş yıl önce yine böyle şiddetli bir kış yaşamıştık.
C) Buralarda ekinler, aşağı yukarı biçilecek duruma geldi.
D) Şubat ayı sonunda bu ağaçların aşağı yukarı hepsi çiçek açar.
E) O gün sınıfın aşağı yukarı yarısı tören alanında toplanmıştı.
(1996 - ÖSS)
“Aşağı yukarı” sözü cümleye ihtimal anlamı katar. A’da “Üç dört yıldan beri” sözü zaten yaklaşıklık anlamı katıyor. Aynı anlamı sağlayan “aşağı yukarı” sözü bu cümlede gereksizdir. Diğer cümlelerdeki aşağı yukarı sözlerini cümleden çıkarırsak cümlede kesinlik anlamı oluşur.
Cevap A
74.
Elbette onunla birlikte gitmiş olabilirler.
Bu cümledeki anlatım bozukluğunun nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A) Öğe eksikliği
B) Özne yüklem uyuşmazlığı
C) Öznenin belirtilmemiş olması
D) Aynı anlama gelen sözcüklerin birlikte kullanılması
E) Anlamca çelişen sözcüklerin birlikte kullanılması
(1996 - ÖSS)
Örnek cümlede “elbette” sözü cümleye kesinlik, “olabilirler” sözü ihtimal anlamı katmaktadır. Bu iki anlam aynı cümlede bulunmaz; aksi takdirde çelişki olur.
Cevap E
75.
Bu konuda gençleri azımsamak doğru değildir.
Bu cümledeki anlatım bozukluğunun nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A) Gereksiz sözcük kullanılması
B) Bir sözcüğün anlam bakımından yanlış kullanılması
C) Tamlamanın yanlış yapılması
D) Ekeylemin yanlış kullanılması
E) Yüklemine göre olumsuz cümle olması
(1996 - ÖSS)
Bu cümledeki anlatım bozukluğunun nedeni “azımsamak” sözcüğünün yanlış anlamda kullanılmasıdır. “Azımsamak” sayısal değerlerde kullanılabilir; bu cümlede o sözcüğün yerine “küçümsemek” sözü getirilmelidir.
Cevap B
76.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?
A) Sorunlara, onun daha nesnel bir tavırla yaklaşacağını ve çözüm getireceğini umuyordum.
B) Son günlerde tanık olduğum bazı olaylar, onunla ilgili görüşlerimin değişmesine yol açtı.
C) Amaçlarına ulaşabilmek için her türlü engeli aşmaya çalışan bu gençlere imreniyorum.
D) Araştırmamı istediğim yönde sürdürebilmem için öncelikle, yararlanacağım kaynakları saptamalıyım.
E) Bu soru ben ve benim gibi sınava girmiş olan birçok kişinin kafasını karıştırdı.
(1997 - ÖSS)
Seçenekleri incelediğimizde E’de yapısal bir bozukluğun olduğunu görüyoruz. Cümlede “kafasını karıştırdı” sözü, “kafasını” sözündeki iyelik ekinden dolayı 3. tekil şahsa bağlılık gösterir. Oysa kafası karışan “ben ve onlar” şeklinde söylenebilir. Dolayısıyla cümle “bu soru benim ve benim gibi sınava girmiş olan birçok kişinin kafamızı karıştırdı” ya da “Bu soru benim kafamı karıştırdığı gibi, benim gibi sınava girmiş birçok kişinin de kafasını karıştırdı.” şeklinde düzeltilebilir.
Cevap E
77.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?
A) Dürüst biri olduğundan dün de bugün de kuşkuya düşmüyorum.
B) Hukukçu olmadığımdan, işin bu yönünü sizinle tartışamam.
C) Bu konuda bir araştırma yapılmasını, hazırlanacak raporun ilgili kuruluşlara gönderilmesini istedim.
D) Ben, öyle olduğunu düşünüyor, öyle olduğuna inanıyorum.
E) Anımsanacağı gibi, bir yıldan beri bu konuda yazılar yazıyor, ilgilileri uyarıyorum.
(1997 - ÖSS)
Anlatım bozukluğu A’da yapılmıştır. “Kuşkuya düşmüyorum” sözü şimdiki zamanda olan bir durum için söylenebilir. Oysa cümlede “dün” de kuşkuya düşülmediği ifade edilmek istenmiş. “Dün kuşkuya düşmüyorum” denemez. Cümle “Dürüst biri olduğundan dün de kuşkuya düşmüyordum bugün de düşmüyorum.” şeklinde söylenmelidir.
Cevap A
78.
Muğla yöresindeki çıkan yangınlardan geriye, çırılçıplak ve simsiyah dağlar, tepeler kaldı.
Bu cümledeki anlatım bozukluğu aşağıdakilerin hangisinden kaynaklanmaktadır?
A) Çoğul ekinin gereksiz kullanılmasından
B) İlgi ekinin gereksiz kullanılmasından
C) Bağlacın yanlış yerde kullanılmasından
D) Yüklemin şimdiki zaman yerine geçmiş zamanda kullanılmasından
E) Özne ile yüklem arasında uyumsuzluk bulunmasından
(1997 - ÖSS)
Örnek cümlede geçen “yöresindeki” sözündeki “ki” aitlik, bulunma bildirir. “Çıkan” sözü de yangınların yerini bildiriyor. İkisinden biri cümleden çıkarılmalıdır. Seçeneklere baktığımızda B’de “ilgi ekinin gereksiz kullanılmasından” denmiş; yani “ki” nin cümleden atılması gerektiği söylenmiş.
Cevap B
79.
Öğrenciyi, düşünmeye ve yaratıcı olmaya yönelten ve herhangi bir konu üzerinde eleştiri yapmasını sağlayan bir anlayış, eğitim sistemimize henüz yerleşmedi.
Bu cümledeki anlatım bozukluğu aşağıdakilerin hangisinden kaynaklanmaktadır?
A) Dolaylı tümlecin cümlenin başında kullanılmamasından
B) Öznenin birden fazla sözcükten oluşmasından
C) Gereksiz yere bağlaç kullanılmasından
D) Tamlayan eksikliğinden
E) Gereksiz yere zarf tümleci kullanılmasından
(1997 - ÖSS)
Cümledeki anlatım bozukluğu tamlayan eksikliğinden kaynaklanmaktadır. Cümle başında bulunan “öğrenciyi” sözü “i” hal eki almıştır. “eleştiri yapmasını” sözü “- sı” iyelik ekinden dolayı, “öğrencinin” şeklinde bir tamlayana ihtiyaç duyuyor.
Cevap D
80.
Türkçede bir cümlenin öznesi, birinci ve üçüncü tekil kişiden oluşuyorsa, yüklemi birinci çoğul kişi olur.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu kurala uymamaktan kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?
A) O akşam ben kendi odama, Fatma da kendi odasına çekilmişti.
B) Teyzemlerin yeni evlerine taşınmasından sonra siz bu eve yerleştiniz.
C) Havalar böyle giderse bir süre daha kahvaltımızı balkonda yapabileceğiz.
D) Ben de bir tabak alıp sofraya oturayım.
E) Babasıyla annesi, bu evi üç yılda zar zor yaptırabildiler.
(1998 - ÖSS)
Soruda verilen kuralı incelersek şu sonuca varırız: Türkçede özne “ben, sen; ben, o; ben, siz; ben , onlar” şahıslarından oluşuyorsa yüklem “biz” zamirine göre çekimlenir. Seçenekleri incelediğimizde A’da bu kurala uyulmadığını görürüz. Özne “ben ve Fatma” yani “ben ve o” olduğu halde yüklem üçüncü tekil şahsa göre çekimlenmiştir. Yüklem birinci çoğul şahsa göre olmalı yani “çekilmiştik” şeklinde çekimlenmelidir.
Cevap A
81.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?
A) O yıllarda hepimiz tiyatro tutkunuyduk ve çalışmaya susamıştık.
B) Film, bir ailenin sıradan olaylar karşısındaki şaşırtıcı tutumunu ustalıkla yansıtıyor.
C) Festivalin bu bölümünde, müziğin farklı türlerinde adını duyurmuş sanatçılar sahneye çıkacak.
D) Sanatçının bu karikatürleri, başta Berlin ve Paris olmak üzere Avrupa’nın çeşitli kentlerinde sergilenecek.
E) Bu kameralar, rahatça kullanabildiği ve taşınmasının kolay olması nedeniyle tercih ediliyor.
(1998 - ÖSS)
Anlatım bozukluğu E’de yapılmıştır. Cümlede geçen “nedeniyle” sözcüğü cümleye uyum sağlamıyor. Çünkü bu sözcük kötü bir sonucun ortaya çıktığı durumlarda kullanılır. Oysa bu cümlede tercih edilen bir durum söz konusudur. Cümle şu şekilde düzeltilebilir: “ Bu kameralar, rahatça kullanılabildiği ve taşınması kolay olduğu için tercih ediliyor.”
Cevap E
82.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?
A) Yetkililer, bu konuda uluslararası işbirliği yapılmasına karar verdiler
B) Siyasi, askeri ve ekonomi alanlarında görüştüler.
C) Üye olan ülkelere toplantı konusunda bilgi verilmesini gerekli gördüler.
D) Toplantıda, herkesin tartışmalara katılması gerektiğini söylediler.
E) Gelecek toplantıda ele alınacak konuyu belirlediler.
(1998 - ÖSS)
Anlatım bozukluğu B’de yapılmıştır. Bu cümlede isim ve sıfat tamlamalarında ortak tamlanan kullanılması anlatım bozukluğuna neden olmuştur. “siyasi, askeri ve ekonomi alanları” söz öbeğinde “siyasi, askeri” sıfat; “ekonomi” isimdir, “alanları” sözcüğünü ortak kullanamaz. Cümle şu şekilde düzeltilebilir: “Siyasi, askeri ve ekonomik alanlarda görüştüler.”
Cevap B
83.
Yanlış bir şey yapsam da kızmaz; ama inanılmayacak kadar anlayışlıdır.
Bu cümledeki anlatım bozukluğu aşağıdakilerin hangisinden kaynaklanmaktadır?
A) Yüklemin geniş zamanlı olmasından
B) Cümleciklerin ortak özneli olmasından
C) Yanlış ilgeç kullanılmasından
D) Gereksiz yere bağlaç kullanılmasından
E) “bile” yerine “da” bağlacı kullanılmasından
(1998 - ÖSS)
Örnek cümledeki anlatım bozukluğu “ama” sözcüğünün cümleye anlamca uymamasından kaynaklanmaktadır. Bu sözcük anlamca birbirine karşıt durumları bağlar. Oysa örnek cümlede birbirini destekleyen durumlar anlatılmıştır. İki yargı arasında bir bağlaç kullanmaya gerek yoktur.
Cevap D
84.
Festival süresince her gün düzenli olarak çıkacak olan
I II III IV
“İlk Çekim” adlı siyah-beyaz dergi sinema severlere ücretsiz
V
dağıtılacak.
Bu cümledeki altı çizili sözlerden hangisi çıkarılırsa cümlenin anlamında daralma olmaz?
A) I. B) II. C) III. D) IV. E) V.
(1998 - ÖSS)
Parçada sözü edilen dergi festival süresince her gün çıkacağına göre elbette “düzenli olarak” çıkacaktır. Bu yüzden III numaralı söz öbeğinin atılması cümlenin anlamında herhangi bir daralma oluşturmaz.
Cevap C
85.
Yineleme dediğimiz anlatım kusuru, aynı anlama gelen birden çok sözcüğün gereksiz yere bir arada kullanılmasıdır. Bir kavramın Türkçesiyle yabancısının birlikte kullanılması bu tür kusurlardandır.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu açıklamada belirtilen türde bir anlatım kusuru vardır?
A) Bunlar, belgesel özellikler taşıyan, birbirinden ilginç yazılardır.
B) Bugün işyerinde tebrik ve kutlama ziyaretlerinde bulunduk.
C) Eskiden, musikiyle uğraşan kişilere musikişinas denirdi.
D) Dil, varlığımızın en güçlü dayanağı, kimliğimizin en anlamlı kanıtıdır.
E) Günümüz insanının vazgeçemediği araçların başında televizyonla bilgisayar gelmektedir.
(1999 - ÖSS)
Seçeneklere baktığımızda, açıklamaya uygun türden bir anlatım bozukluğu B’de görülmektedir. “tebrik” ve “kutlama” aynı anlamı karşılamaktadır. Cümledeki anlatım bozukluğunun giderilmesi için iki sözcükten birinin cümleden çıkarılması gerekir.
Cevap B
86.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcüğün kullanılması uygun değildir?
A) Onun, büroda çalışanlara ayak uyduramayan, uyumsuz biri olduğunu düşünüyordu.
B) Eş dost demeden herkesi kıyasıya eleştiriyordu.
C) Arkadaşına sürekli olarak, o kişilerle ilişkilerini kesmesini öneriyordu.
D) Beğenmediği sözcüğü ya da cümleyi çizip yerine etkili sözler uyduruyordu.
D’deki altı çizili sözcük kullanıldığı cümleye uygun değildir. “Uyduruyordu” sözcüğü olumlu ifadeler için değil, genellikle olumsuz ifadeler için kullanılır.
Cevap D
87.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?
A) Olağanüstü kişiliği ve sıradışı dostluğuyla, tanıdık tanımadık herkesi bir sevgi çemberinin içine alırdı.
B) Tek başına gerçekleştirebileceği birçok tasarıya gençleri de katarak bilgisini onlarla paylaşmak isterdi.
C) Gerek özgün çalışmaları, gerekse yetkin çeviri ve derlemeleriyle, bu alandaki araştırmacılara ışık tutmuştur.
D) Onun düşünceleri, bilimle ilgilenen, yapıtlarını okuyan, anlayan ya da anlamaya çalışanlar aracılığıyla yaşıyor.
E) Gençlerin deneyimsizlikten, bilgi eksikliğinden kaynaklanan sorularını yanıtlayarak yönlendirirdi.
(1999 - ÖSS)
E’de nesne eksikliğinden kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır. Yüklemden önce “gençleri” ya da “onları” sözcüğü getirilmelidir.
Cevap E
88.
Alınan bu karar, savaşta askerin daha çok ölmesine yol açtı.
Bu cümledeki anlatım bozukluğu aşağıdaki değişikliklerin hangisiyle giderilebilir?
A) “bu” sözcüğü atılarak
B) “daha çok” sözü “askerin” sözcüğünden önce kullanılarak
C) “yol açtı” sözü yerine “neden oldu” sözü getirilerek
D) “alınan” sözcüğü atılarak
E) “savaşta” sözcüğü “askerin” sözcüğünden sonra kullanılarak
(1999 - ÖSS)
Örnek cümledeki anlatım bozukluğu “daha çok” sözcüğünün yanlış yerde kullanılmasından kaynaklanmaktadır. Dolayısıyla cümle şu şekilde olmalıdır:
Alınan bu karar, savaşta daha çok askerin ölmesine yol açtı.
Cevap B
89.
I. Onun da görüşlerini öğrenmek, yararlanmak istediler.
II. Herkes birbirine zarar vermeden yaşamayı başarabiliyorlar.
III. Onun aramızdan ayrılması yalnız bizim için değil, tüm toplum adına büyük bir kayıptır.
IV. Arkadaşının sıkıntı çektiğini biliyor, sezdirmeden yardım ediyordu.
Tümleç eksikliğinden kaynaklanan anlatım bozukluğunun olduğu cümle I. ve IV. cümledir. Her ikisinde de dolaylı tümleç eksikliğinden kaynaklanan anlatım bozukluğu vardır.
Cevap C
90.
Söz konusu yazarla benim düşüncelerimiz hatta duygularımız birbirine benziyor.
Bu cümledeki anlatım bozukluğu aşağıdakilerin hangisinden kaynaklanmaktadır?
A) İyelik eki almış kişi zamirinin gereksiz kullanılmasından
B) Özneyle yüklem arasında uyuşmazlık olmasından
C) Gereksiz yere bağlaç kullanılmasından
D) Yüklemde anlam kayması olmasından
E) Belirteç eksikliğinden
(1999 - ÖSS)
Örnek cümledeki anlatım bozukluğunun nedeni “benim” sözcüğünün gereksiz kullanılmasıdır.
Cevap A
91.
Sergide tanıtılan antika eşyalar, geçmişte insanların inançlarını ve beğenilerini de yansıtıyor.
Bu cümledeki anlam karışıklığı, aşağıdaki değişikliklerden hangisiyle giderilebilir?
A) “tanıtılan” sözcüğünden sonra “çok değerli” getirilerek
B) “geçmişte” sözcüğünden sonra “yaşamış” getirilerek
C) “antika” sözcüğü atılarak
D) “inançlarını” sözcüğü yerine “geleneklerini” getirilerek
E) “de” sözcüğü atılarak
(1999 - ÖSS)
Örnek cümledeki anlam karışıklığı “geçmişte” sözcüğünün “yansıtıyor” eylemine bağlıymış gibi anlaşılmasından kaynaklanıyor. Oysa bu söz sergilenen eşyaların ait olduğu insanların yaşadığı zamanı karşılamalı. Bunu gidermek için B’de önerilen değişiklik yapılmalıdır.
Cevap B
92.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?
A) Çalışma yaşamınızda bu tür güçlüklerle sık sık karşılaşacaksınız.
B) Bizim için önemli olan, görevinizi en iyi biçimde yerine getirmenizdir.
C) Bir sorunla karşılaştığınızda bizlerden yardım isteyebilirsiniz.
D) Bu, sizlere verebileceğimiz en önemli ödül ve en önemli hedeftir.
E) Bu işte de başarılı olacağınızdan hiç kuşkumuz yoktur.
(1999 - ÖSS)
Anlatım bozukluğu D’de yapılmıştır. Bu cümlede “ödül” ve “hedef” sözcükleri “verebileceğimiz” sözüne bağlanmıştır. Ancak ödül vermek anlamca doğru olsa da hedef vermek denmez, hedef göstermek denir. Sözcüklerin yanlış eyleme bağlanmasından kaynaklanan bir anlatım bozukluğu yapılmıştır.
Cevap D
93.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?
A) Hava kirliliğine karşı çeşitli önlemler alınabilir.
B) Çevre sorunlarıyla ilgili toplantılar yapılmalıdır.
C) Bu gaz, havada yoğun oranda bulunur.
D) Akarsularımız sanayi atıklarıyla kirleniyor.
E) Gençler, doğanın korunması konusunda bilinçleniyor.
(1999 - ÖSS)
Anlatım bozukluğu C’de yapılmıştır. Bu cümlede geçen “oranda” sözü anlatım bozukluğuna neden olmuştur. Bunun yerine “olarak” sözü getirilmelidir.
Cevap C
94.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?
A) Makinenizi, arkadaki açma-kapama düğmesine basarak kapatmanız gerekmektedir.
B) Daha fazla bilgi edinmek için yetkili satıcınıza başvurabilirsiniz.
C) Bilgisayarınızın bozuk olup olmadığını öğrenebilmek için onu bir teknisyene göstermelisiniz.
D) Bu bölümde, bilgisayarınızı nasıl kuracağınız ve nasıl kullanacağınız açıklanmaktadır.
E) Bu kılavuzda sizi belli türdeki bilgilere uyarmak için bazı özel işaretler kullanılmıştır.
(1999 - ÖSS)
Anlatım bozukluğu E’de yapılmıştır. “Uyarmak” sözü anlatım bozukluğuna neden olmuştur. Bunun yerine “ulaştırmak” sözü kullanılmalıdır.
Cevap E
95.
Gürültüden uzak, doğal güzelliklerle dolu parkın bir
I
köşesinde, yaşlı bir hanım masanın üstüne koyduğu
II
romanını bir karış uzaktan okumaya çalışıyor; bir
III IV
şişman, spor giyimli bir adam da dalgın dalgın uzak
V
lara bakıyordu.
Bu cümledeki anlatım bozukluğunu gidermek için altı çizili sözcüklerden hangisi atılmalıdır?
A) I. B) II. C) III. D) IV. E) V.
(1999 - ÖSS)
Anlatım bozukluğu IV numaralı sözcüğün gereksiz yere kullanılmasından kaynaklanmaktadır. “Adam” ismine ait olan iki tane “ bir” sözü kullanılmıştır. IV numaralı olanı atılmalıdır.
Cevap D
96.
Oraya gidersen, Etnografya ya da Kurtuluş Savaşı müzelerini gezmelisin.
Bu cümledeki anlatım bozukluğu aşağıdakilerden hangisinden kaynaklanmaktadır?
A) Yanlış bağlaç kullanılmasından
B) Koşul cümlesi olmasından
C) Nesnenin yanlış yerde bulunmasından
D) Yüklemin gereklilik kipinde olmasından
E) Ad tamlamasının gereksiz kullanılmasından
(1999 - ÖSS)
Anlatım bozukluğu “ya da” sözcüğünden kaynaklanmaktadır. Bu bağlaç bağladığı öğelerden birinin seçildiğini anlatır. Oysa müzeler sözcüğü çoğul olduğundan gezilen yerlerin birden fazla olması gerekir. Bu anlamı veren bağlaç ise “ve” bağlacıdır. Dolayısıyla “ya da” yerine “ve” gelmelidir. Yani yanlış bağlaç kullanılmıştır.
Cevap A
97.
Fiyatlar çok pahalı olduğu için satışlar çok durgun.
Bu cümledeki anlatım bozukluğunu gidermek için aşağıdaki değişikliklerden hangisi yapılmalıdır?
A) “çok” sözcükleri atılmalı
B) “durgun” yerine “az” sözcüğü getirilmeli
C) “olduğu için” yerine “olduğundan” sözcüğü getirilmeli
D) “satışlar” yerine “alışveriş” sözcüğü getirilmeli
E) “pahalı” yerine “yüksek” sözcüğü getirilmeli
(2000 - ÖSS)
Örnek cümledeki anlatım bozukluğunun nedeni “pahalı” sözcüğünün yanlış kullanılmasıdır. “Fiyatlar” kavramı için “pahalı” sözcüğü kullanılmaz. “Fiyatlar” ancak “yüksek” olabilir. Bu cümledeki anlatımı bozukluğunu gidermek için “pahalı” sözcüğü yerine “yüksek” sözcüğü getirilmelidir.
Cevap E
98.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?
A) Bu konuda nasıl bir çalışma yapılması gerektiği, uzmanlarca tartışılacak.
B) Olaydan büyük bir üzüntü duyduğunu, suçluların cezalandırılmasını istedi.
C) Yeni binaların ne zaman hizmete açılacağını, basın aracılığıyla duyuracaklarını belirtti.
D) Sorunlara sağduyuyla yaklaşmanın, onların çözümünü kolaylaştıracağı sonucuna varıldı.
E) Bölgede, kış mevsiminin uzun sürmesi nedeniyle alınması gerekli önlemler yetkililere bildirildi.
(2000 - ÖSS)
Seçeneklere baktığımızda, B’de birden fazla nesne aynı yükleme bağlandığından anlatım bozukluğu vardır. “suçluların cezalandırılmasını istedi” diyebiliriz, ama “Olaydan büyük bir üzüntü duyduğunu istedi” diyemeyiz. Ancak “Olaydan büyük bir üzüntü duyduğunu söyledi” diyebiliriz. Birinci cümlede yüklem eksik olduğu için anlatım bozukluğu olmuştur.
Cevap B
99.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?
A) Ozan, 1940 yıllarında yeni şiirimizin başta gelen adlarından biriydi.
B) O, 1946 yılında düzenlenen bir yarışmada birinci olmuştu.
C) Aradan yıllar geçmesine karşın şiir anlayışında bir değişiklik olmadı.
D) Onun ilgi çekici yanlarından biri de konuları abartarak anlatmasıdır.
E) Toplumsal ve bireysel olaylara, yan tutmadan bakar.
(2000 - ÖSS)
A seçeneğinde çoğul ekinin gereksiz kullanılmasından doğan bir anlatım bozukluğu vardır. Tek bir yıl için “yıllarında” sözcüğü değil “yılında” sözcüğü kullanılır.
Cevap A
100.
Yaptıklarını kendi ağzıyla itiraf etti.
Bu cümledeki anlatım bozukluğu aşağıdakilerin hangisinden kaynaklanmaktadır?
A) Yüklemin III. tekil kişi olmasından
B) Nesnenin çoğul eki almasından
C) Gereksiz söz kullanılmasından
D) Yüklemin di’li geçmiş zamanlı olmasından
E) Nesnenin yanlış yerde kullanılmasından
(2000 - ÖSS)
Örnek cümlede gereksiz sözcük kullanılmasından doğan bir anlatım bozukluğu vardır. “İtiraf etmek” zaten kişinin “kendi ağzıyla” yapabileceği bir iştir. “kendi ağzıyla” sözü gereksiz kullanılmıştır.
Cevap C
101.
O kurumda eğitim görmüş herkes, saygılı, hoşgörülü ve esnek olmak gibi çok önemli erdemler kazanmışlardır.
Bu cümledeki anlatım bozukluğu aşağıdakilerin hangisinden kaynaklanmaktadır?
A) Gereksiz yere sıfat kullanılmasından
B) Gereksiz yere bağlaç kullanılmasından
C) Yükleme ekfiil getirilmesinden
D) Öznenin sözcük öbeği olmasından
E) Özne - yüklem uyuşmazlığından
(2000 - ÖSS)
Şekilce tekil olup anlamca çoğul olan “herkes” gibi sözcükler özne olduğu zaman yüklem tekil olmalıdır. Örnek cümlenin öznesi “herkes” sözcüğüdür. Bu cümlenin yükleminin tekil olması gerekir. Ancak yüklem olan “kazanmışlardı” sözcüğü ise çoğuldur. O halde bu cümlede özne-yüklem uyuşmazlığından kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır.
Cevap E
102.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?
A) Uzun süre ayakta kalabilmesi için bu yapı, neme dayanıklı cam, kireç ve tuğla tozundan oluşan harçla yapılmıştır.
B) Bir kamu kuruluşuna ait sevimli konukevinin önünde fotoğraf çektirdikten sonra oradan ayrıldık.
C) Oraya gitmeye karar verirseniz, bu gezi için en az iki gün ayırmanız gerekir.
D) Her sabah erkenden kalkarak açık havada yürüyüş yapmanın kalp sağlığını olumlu yönde etkilediğini öğrendik.
E) Adaylar yirmi beş yaşından büyük olmalı ve sağlık kontrolünden geçmiş olması gerektiğini söyledi.
(2001 - ÖSS)
Seçeneklere baktığımızda E’de, “ve” bağlacından önce kullanılan “olmalı” sözcüğü gereksiz kullanıldığı için anlatım bozukluğu söz konusudur.
Cevap E
103.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?
A) İlk karşılaşmamızda bana bu kadar yakınlık göstermesine çok şaşırmıştım.
B) Bu kadar yetenekli bir çocuğu, sanata yönlendirmekle çok iyi bir iş yaptığını düşünüyorum.
C) Geçirdiğim rahatsızlığı, büyük bir başarıyla ameliyat ederek sağlığıma kavuşturdu.
D) Bu aşamada, olayları doğal akışına bırakmanın doğru olacağı kanısındaydı.
E) Aralarındaki sorunların görüş farklılıklarından kaynaklandığını biliyordu.
(2001 - ÖSS)
Seçenekleri incelediğimizde C’de sözün yanlış anlamda kullanılmasından doğan anlatım bozukluğu olduğunu görüyoruz. “Geçirdiğim rahatsızlığı” sözü yanlış anlamda kullanılmıştır. Çünkü “raharsızlık” ameliyat edilmez, bir kişi ameliyat edilebilir. “Geçirdiğim rahatsızlığı” sözü yerine “beni” sözcüğü getirilmelidir.
Cevap C
104.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?
A) Takımlardan biri, ötekinin bitmek bilmeyen karşılıklı saldırılarına daha fazla dayanamadı.
B) Maçlarda, taraftarların çıkardığı olaylar spora gölge düşürüyor.
C) Sağlıklı kalabilmenin temel koşullarından biri de spor yapmaktır.
D) Son yıllarda kimi takımlar, Avrupa takımlarıyla yaptıkları maçlarda yüzümüzü ağartıyor.
E) Ancak düzenli olarak yapılan spor yararlı olur.
(2001 - ÖSS)
A’da anlatım bozukluğu vardır. “karşılıklı” sözcüğü gereksizdir. Ayrıca “saldırı” sözcüğü de yanlış anlamda kullanılmıştır, bu sözcük yerine “atak” sözcüğü kullanılmalıdır.
Cevap A
105.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?
A) Bu anlaşmazlıkların giderilmesi için zamana gerek var.
B) Bu konunun, öncelikle ve ayrıntılı bir biçimde ele alınması gerekiyor.
C) Üyeler, onunla ilgili görüşlerini daha sonra açıklayacaklarını belirttiler.
D) Mimar ya da mimarlıkla ilgileniyorsanız bu kitabı okuyun.
E) Herkesin yaşamında birtakım sorunlar olduğunu hepimiz biliriz.
(2001 - ÖSS)
D’de “Mimar” sözcüğünün gereksiz kullanılmasından doğan anlatım bozukluğu söz konusudur. Bununla birlikte “ya da” bağlacı da gereksiz kullanılmıştır.
Cevap D
106.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?
A) Sanayide gelişmiş ülkelerde, bu tür sorunlar hızla çözülüyor.
B) Düzenlenen toplantı ve törenlerde bütün öğrenciler görev alıyor.
C) Bu konuda yapılan açıklamaların anlaşılmayacak bir yanı bulunmuyor.
D) Kurumda çalışanların başarısının, bu koşullara bağlı olduğu düşünülüyor.
E) Teknoloji ne kadar artarsa da el emeğinin önemi azalmıyor.
(2002 - ÖSS)
Seçenekleri incelediğimizde E’de anlatım bozukluğunun olduğunu görüyoruz. Buradaki “artarsa” sözcüğü yanlış anlamda kullanılmıştır. Teknoloji artmaz, ancak sayılabilecek şeyler artar; teknoloji için “gelişmek, ilerlemek” ifadeleri kullanılabilir.
Cevap E
107.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?
A) Buluştukları zaman sanattan, edebiyattan konuşuyor, kimi sanatçıları eleştiriyorlardı.
B) Ortada, karamsar olmayı gerektirecek bir durum yoktu.
C) Bu kitapları okumak, çocuğun ufkunu genişletiyor, ona farklı dünyaların kapılarını açıyordu.
D) Bu, kendi resimleri için açtığı ilk kişisel sergisi olacağı için çok heyecanlıydı.
E) Çok yorgun olduğu için o akşam erkenden yatmak istedi.
(2002 - ÖSS)
D’de gereksiz söz kullanımından doğan anlatım bozukluğu vardır. “kişisel sergi” zaten bir kişinin “kendi resimlerinin” yer aldığı bir sergidir. Bu durumda “kendi resimleri için” sözü gereksiz kullanılmıştır.
Cevap D
108.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?
A) Burada, tiyatro salonundan internet kafeye kadar birçok etkinlik bulunuyor.
B) Kentteki yaşam, öğretim kurumlarının sayısı arttıkça hareketleniyor.
C) Öğrencilerin sporla ilgili gereksinimlerinin karşılanması için girişimlerde bulunuluyor.
D) Kütüphaneden yararlanacak öğrencilerin önce kütüphaneye üye olmaları gerekiyor.
E) Bilimsel araştırma yapacaklara her türlü olanak sağlanıyor.
(2002 - ÖSS)
Seçenekleri incelediğimizde A’da anlatım bozukluğu olduğunu anlıyoruz. Burada “etkinlik” sözcüğü yanlış anlamda kullanılmıştır. Çünkü “tiyatro salonu, internet kafe” bir etkinlik değil yer adıdır.
Cevap A
109.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?
A) Gazetelerde bu tür haberlere hemen her gün rastlanıyor.
B) Yazar, yaşadıklarını etkili bir biçimde anlatmakta başarılı olamıyor.
C) Yemeğini erken yemesi gerektiği halde, hasta bu yasağa uymuyor.
D) Bu alandaki çalışmaların hâlâ yeterli bir düzeye ulaşamadığı söyleniyor.
E) Trafikle ilgili sorunların çözümü için, geniş kapsamlı bir toplantı düzenleniyor.
(2002 - ÖSS)
C seçeneğinde “yasak” sözcüğü yanlış anlamda kullanılmıştır. Bir hastanın yemek saatini aksatmaması “yasak” değil, “kural” sözcüğüyle anlatılmalıdır.
Cevap C
110.
Hiç kimse ona gerçeği anlatmamış; onu yalan yanlış sözlerle oyalamıştı.
Bu cümledeki anlatım bozukluğu aşağıdaki değişikliklerden hangisiyle giderilebilir?
A) “gerçeği” yerine “doğruyu” sözcüğü getirilerek
B) “anlatmamış”tan sonra “herkes” sözcüğü getirilerek
C) “anlatmamış” yerine “söylememiş” sözcüğü getirilerek
D) “onu” sözcüğü atılarak
E) “oyalamıştı” yerine “kandırmıştı” sözcüğü getirilerek
(2002 - ÖSS)
Örnek cümlede özne-yüklem uyumsuzluğundan doğan anlatım bozukluğu vardır. Birinci cümlenin öznesi olan “Hiç kimse” sözü ile ikinci cümlenin yüklemi olan “oyalamıştı” arasında uyumsuzluk vardır. Bu durumda cümledeki anlatım bozukluğunu gidermek için ikinci cümleye özne görevindeki “herkes” sözcüğünü getirmek gerekir.
Cevap B
111.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?
A) Dünyada en çok yağış alan bölge burası.
B) Ürettiklerinin çoğunu komşu ülkelere satıyorlar.
C) Bu toprakların büyük bir bölümü ormanlarla kaplı.
D) Ülkenin kuzeyinde elde edilen ürünlerin yarıdan fazlasını elma oluşturuyor.
E) Ekonomileri daha çok, yetiştirdikleri hayvancılığa dayalı.
(2003 - ÖSS)
Seçenekleri incelersek, E’de anlatım bozukluğu olduğunu görüyoruz. “yetiştirdikleri hayvancılığa” ifadesinde bir bozukluk vardır. Çünkü hayvancılık yetiştirilmez. “yetiştirdikleri” sözcüğü çıkarılarak cümledeki anlatım bozukluğu giderilebilir.
Cevap E
112.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?
A) Yol kenarındaki çöp kutuları kaldırılarak bunların yerine çiçekler dikiliyor.
B) Yeni fidanlar dikilerek kent yeşillendiriliyor.
C) Kaldırımların kırık taşları, yenileriyle değiştiriliyor.
E) Eski yapılar boyanarak daha güzel bir görünüme kavuşturuluyor.
(2003 - ÖSS)
Seçenekleri incelersek anlatım bozukluğunun D’de olduğunu görürüz. Bu cümlede “içinde” sözcüğü gereksiz kullanılmıştır. Ayrıca “yıktırılması” sözcüğünün “yıkılması” biçiminde söylenmesi gerekirdi.
Cevap D
113.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?
A) Deneyimli bir yönetici, değerli bir bilim adamıydı.
B) Maddi durumu yetmediği için eğitimini yarıda bırakmak zorunda kaldı.
C) Kültürel varlıklara sahip çıkıp onları korumaya çalışan insanlardan biriydi.
D) Geleceğe umutla bakan ve zorluklar karşısında yılmayan bir gençti.
E) Ele aldığı her işi, başkalarından daha iyi, daha güzel yapmak isterdi.
(2003 - ÖSS)
B seçeneğinde “yetmediği” sözcüğü anlamına ve işlevine uygun kullanılmadığı için anlatım bozukluğu vardır. “Maddi durumu yetmediği için” sözü yerine “Maddi durumu kötü olduğu için” ifadesi kullanılabilir.
Cevap B
114.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?
A) Çevremizdeki kişilerle kuracağımız ilişkilerde özenli olmalıyız.
B) Sorunların, bütün yönleriyle ele alınması iyi olur.
C) Bu alanda başarıya ulaşanların sayısı oldukça azdır.
D) Araştırmalar, eldeki bilgilerin doğru olmadığını kanıtlıyor.
E) Bu konudaki iftiralar tamamen uydurmadır.
(2003 - ÖSS)
Seçenekleri incelediğimizde E’de gereksiz sözcük kullanılmasından kaynaklanan anlatım bozukluğu olduğunu görüyoruz. Çünkü “iftiralar tamamen uydurmadır” sözünde “iftiralar” sözcüğü “uydurma” anlamını da içerir.
Cevap E
115.
Bu kararların uygulanıp uygulanmayacağının, yöneticilerin seçeceği tutuma bağlı olduğu bildirildi.
Bu cümledeki anlatım bozukluğu aşağıdaki değişikliklerin hangisiyle giderilebilir?
A) “seçeceği tutuma” yerine “tutumuna” sözcüğü getirilerek
B) “yöneticilerin” yerine “ilgililerin” sözcüğü getirilerek
C) “bu kararların” yerine “bunların” sözcüğü getirilerek
D) “bağlı” yerine “yönelik” sözcüğü getirilerek
E) “bildirildi” yerine “biliniyordu” sözcüğü getirilerek
(2003 - ÖSS)
Cümlede “seçeceği tutuma” ifadesi anlatım bozukluğuna neden olmuştur. Çünkü “tutum” seçilecek bir şey değildir. O halde bu cümledeki anlatım bozukluğunun giderilmesi için “seçeceği” sözcüğünün cümlenden çıkarılıp, “tutum” sözcüğünün “tutumuna” şeklinde değiştirilmesi gerekir. Bunu öngören değişikliği A’da görüyoruz.
Cevap A
error messagebox
00:00
Bu testte 10 soru yer almaktadır.
Sorular soru havuzundan otomatik olarak gelmektedir.
Her testte farklı sorular da çıkabilmektedir.
Her sorunun puan değeri farklılık gösterebilmektedir.
Yorumlar