REKLAM

AddThis Social Bookmark Button
BİRLEŞİK FİİLLER, FİİLİMSİLER PDF Yazdır e-Posta
Kullanıcı Değerlendirmesi: / 5
ZayıfEn iyi 
DİL VE ANLATIM - Fiiller

BİRLEŞİK FİİLLER
İki yada daha çok sözcüğün bir araya gelerek oluşturdukları fillere denir. 3 türlüdür.
1-Yardımcı Eylemle Kurulan Birleşik Fiiller:
İsim+Yardımcı Eylem (et,eyle,ol,kıl,buyur,yap,ver..)
Örnek:Büyük küçük herkese yardım ederdi
selam eyle-,mutlu ol-,nazar kıl-,emir buyur-
*Ses düşmesi veya türeme olduğunda bitişik yazılır.
Kahrolmak,emretmek,sabretmek,affetmak,zannetmek,reddolmak
yok oldu, telefon et-, şaka yap-, söylemiş bulun-, güçlü kıl-, zayıf düştü, karar vermek…


2-Kurallı Birleşik Filler:
Bir fiil kök veya gövdesi ile kalıplanmış bir fiilin bir ekle birleşip bir araya gelmesiyle oluşan fiillerdir.
FİİL+FİİL şeklinde kurulur.
YETERLİLİK FİİLİ:
Fiil + e bilmek --- sevebilmek, konuşabilmek (Olumsuzu) Sevememek , Konuşamamak
TEZLİK FİİLİ:
Fiil + i vermek --- Bilivermek. söyleyivermek (Olumsuzu) Bilivermemek , söyleyivermemek
YAKLAŞMA FİİLİ:
Fiil + e yazmak --- Düşeyazmak , Kırılayazmak (Olumsuzu) Yoktur.
SÜREKLİK (SÜREKLİLİK) FİİLİ:
Fiil + e durmak , e koymak , e gelmek, e kalmak, e gitmek = gidedur, yazakoy , süregel, bakakal, olagiden
3- Anlamca Kalıplaşmış-Kaynaşmış Birleşik Filler:
Deyim halindeki fillerdir isim soylu sözcükle fiil birleşir Bazen biri bazen hepsi anlamını yitirir.
Göz koymak, omuz omuza vermek, yüreği hoplamak, eli ayağa dolaşmak, boy ölçüşmek, başvurmak.
Sınıf çok konuşuyordu, öğretmenin sabrı tükendi.

FİİLİMSİLER:
Fiilimsi fiile benzeyen anlamına gelir. Fiillere getirilen birtakım eklerle oluşturulan, cümlede isim,sıfat,zarf görevlerinde kullanılan yan cümlecik kuran, ancak fiillere getirilen zaman ve şahıs eklerini alamayan (olumsuzluk ekini alabilir), isim çekim eklerini alabilen kelimelere denir. 3 gurubu vardır.
1-İsim-Fiil:
Fiil kök veya gövdelerine "-ma(y)-ış-mak" eklerinden biri getirilerek yapılır. İsim olarak kullanılır
Balık tutmak bir yetenek isidir
Bakışın beni ürküttü
Bir de böyle düşünmeyi deneyin.
Not=Bazı kelimeler fiilimsi olmaktan çıkıp varlığın adı olmuştur.
Sarma,dolma,kavurma vb...
2-Sıfat-Fiil =(ortaç):
Fiil kök veya gövdelerinin yanında "-an,-ası,-mez,-ar,-dik,-ecek,-miş" ekler getirilir. Cümlede sıfat görevinde kullanılır.
Açılan bir gülsün sen yaprak yaprak.
Dönülmez akşamın ufkundayız.
Görür gözüm, görmez oldu.
Akacak kan,ölmüş eşek,pişmiş aş,öpülesi elleri var,bakar kör,konuştuğumuz insan,bilindik sözler.
Not=-er,-ecek,-miş,-mez ekleri zaman ekleriyle karıştırılmamalıdır.
Not=Sıfat-Fiiller bir isim niteledikleri için sıfat hareket ve zamir anlamı tamamıyla yitirmedikleri için de niteliği gösterirler.
Tanıdık birine rastladım.
3- Zarf-Fiil =(Bağ-Fiil)
Fiil kök veya gövdelerine "-ap,-arak,-dıkça,-ken,-ince,-madan,-maksızın,-eli,-an,-e" ekleri getirilerek yapılır.Cümlede zarf görevinde kullanılır.
Biraz oturup gitti
Düşünerek konuşmalıyız.
Çalışırken uyuya kalmışım.
Sen gidince ah neler oldu
Dereyi görmeden paçayı sıvama.
Göreve başlayalı üç ay oldu
Sütler kaymak tutar tutmaz ordayım.
Gide gide bir söğüde dayandım.

 

Yorumlar 

 
0 #1 SGFG 25-04-2012 21:12
;-) ;-) ;-) ;-) ;-) ;-) ;-) ;-) ;-) ;-) ;-) ;-) ;-) ;-) ;-) ;-) ;-) ;-) ;-) ;-) ;-) ;-) ;-) ;-) ;-) ;-) ;-) ;-) ;-) ;-) ;-) ;-) :-| :oops:
Alıntı
 

Yorum ekle

Güvenlik kodu
Yenile

SPONSORLU BAĞLANTILAR