REKLAM

9. sınıf Türk dili ve edebiyatı dersi 1. dönem 2. yazılı soruları (test şeklinde)

1. 1971 'de yayımlanan Emin Nihat'ın "………." adlı eseri edebiyatımızdaki ilk öykü denemesidir.

Bu parçadaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilme lidir?

A) Letaif-i Rivayet

B) Müsameretname

C) Küçük Şeyler

D) İntibah,

E) Karabibik

 

2. Çarşı küf kokuyordu. Plakçı dükkânlarından taşan şar­kılar birbirine karışıyordu. Eski İstanbul türkülerinin söylendiği köşeleri aradı. Eski İstanbul kartları satan adamın küf kokulu kartlarına baktı. Gül yağları, kehribar teşbihler satan adamlar neredeydi? Ya o tür­küler? Geçen günler arasında birbiriyle sohbet eden satıcılar... Fatih’e doğru alaca renkler içinde yayılan gev­rek kokusu. Mavi akşamlar, birbirine sokulmuş evlerin tüten bacaları...

Hikâyeden alınmış bu paragrafta aşağıdaki anlatım biçimlerinden hangisi ağırlıklı olarak kullanılmıştır?

A)Açıklayıcı anlatım  B) Betimleyici anlatım

C)Tartışmacı anlatım D) Epik anlatım E) Mizahi anlatım

 

3. I. Hikâyede üzerinde söz söylenen yaşantı ya da durum­dur.

II. Olayın oluşmasında etkili olan ya da olayı yaşayanlar­dır.

III. Olayın yaşandığı çevre veya mekândır.

IV. Olayın yaşandığı dönem, an mevsim ya da gündür.

Numaralı cümlelerde aşağıdakilerden hangisiyle ilgili bir açıklama yapılmamıştır?

A) Kişi            B) Olay           C) Yer

D) Anlatım     E) Zaman

 

4. Hikaye türü ile ilgili olarak aşağıdakilerin hangisinde bir bilgi yanlışı söz konusudur?

A) Olay, kişi, yer ve zaman hikâyenin yapısını oluşturan unsurlardır.

B) Olmuş ya da olması mümkün olaylar ve gerçeğe uygun kişiler anlatılır.

C) Olayın geçtiği yer ve zaman belirsiz olup hayali yerler­den sıkça söz edilir.

D) Yer betimlemeleri ile kahramanların ruhsal ve kişisel özelliklerine yer verilir.

E)  Bir olay ya da durum, serim, düğüm ve çözüm planına uygun olarak ele alınır.

 

5. Olay ve durum hikâyelerinin karşılaştırılmasıyla ilgili olarak aşağıdakilerin hangisinde bir yanlışlık söz konusudur?

A)  Olay hikâyelerinde sıradan insanlara yer verilirken durum öykülerinde olağanüstü nitelikteki kahramanlar görülür.

B)  Olay hikâyeleri sonuç yönüyle okuyucuya yorum imkanı tanımazken durumhikâyelerinde olayların ve durumların akışı okuyucunun hayal gücüne, yorumuna bırakılır.

C)  Olay hikâyelerinde merak ve entrika, hikâyenin hareket noktasıyken durum hikâyelerinde heyecan oluşturacak öğelere yer verilmez.

D)  Olay hikâyeleri belli bir plana göre yazılır, durum hikâyelerinin ise çoğu zaman başlangıcı ya da sonu yoktur.

E)  Olay hikâyeleri asıl olan “olay”dır, durum hikâyelerinde yaşamın bir kesitini ele almak önemli olduğundan olay geri planda kalır.

 

 

6. (I) insan kalabalığının biriktiği otobüs durağının önünde dur­duk, bakındık. (II) Boğucu sıcaklık her yerde hissediliyordu. (III) Saçlarımın dibinden enseme doğru inen ter damlalarını duyumsuyordum. (IV) Havaya ağır bir deniz kokusu sinmişti. (V) Tuzla üzerine çekilen güneş kıpkırmızıydı, üç katlı evlerin camlarına vurmuştu.

Numaraları cümlelerin hangilerinde gözleme dayalı ayrıntılara yer verilmiştir?

A) I. ve II.      B) II. ve III. C) III. ve IV.

D) IV. ve V.   E) I. ve V.

 

 

7. Aşağıdakilerden hangisi öyküleyici anlatımın özellikleri arasında ver almaz?

A)  Öykülemede olayların gelişimi ve birbirine bağlanışı hareket öğesiyle sağlanır.

B)  Varlığın özellikleri ve bu özelliklerin duyularımızda uyan­dırdığı izlenimler aktarılır.

C)  Hikaye, roman, anı, gezi yazısı, günlük, masal gibi tür­lerde kullanılır.

D)  Öyküleyici anlatımda olay, belli bir zaman diliminde, bir kişi kadrosuyla başlar, gelişir ve bir sonuca ulaşır.

E)  Olay, kişi, mekân ve zaman öyküleyici anlatımın yapı öğeleridir.

 

Evet, ağlamaklı oluyorum, demdir bu

Hani kurşun sıksan geçmez geceden

Anlatamam nasıl ıssız, karanlık

Gene bir cehennem var yastığımda

Gel artık

8. Bu şiirde işlenen duygu (tema) aşağıdakilerden hangisidir?

A) Yalnızlık      B) Öfke       C) Korku      D) Bitkinlik    E) Ümitsizlik

 

 

 

Kurulma sevdiğim güzelim deyin

Bağlanma karayı alları geyin

Ben bir çoban olsam sen de bir koyun

Beslesem elimle tuz ile seni

9. Bu dizelerde aşağıdaki şiir türlerinden hangisine ait özellikler ağır basmaktadır?

A)   Pastoral şiir  B) Lirik şiir

C) Didaktik şiir  D) Satirik şiir  E) Epik şiir

 

10. Aşağıdakilerden hangileri, tümüyle Âşık ede­biyatının ürünüdür?

A)   Koşma - Mani - Varsağı - Türkü

B)    Semai - Mani - Koşma - Destan

C)    Destan - Varsağı - İlahi - Türkü

D)   Varsağı - Destan - Koşma - Semai

E)    Koşma - Semai - Nefes - Destan

 

11. Aşağıdaki dizelerin hangisinde redif yoktur?

A)    Aşk değil mi beni derde düşüren

Ferhat gibi yüce dağlar aşıran

B)    Güzeli gösteren göz ile kaştır

Gurbete gidiyorum mektup ulaştır

C)    Boz bulanık seller gibi çağlarım

Onun için ben ah edip ağlarım

D)    Düşman geldi tabur tabur dizildi

Alnımıza kara yazı yazıldı

E)     Köroğlu düşer mi yine şanından

Ayırır çoğunu er meydanından

 

12. Ala gözlerini sevdiğim dilber

Kokuya benzettim güller içinde

İnceciktir belin, hilaldir kaşın

Selviye benzettim dallar içinde

Bu dörtlükle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

A)   Bir semainin ilk dörtlüğüdür.

B)  İkinci ve dördüncü dize arasında redif ve ya­rım kafiye vardır.

C)   Güzelleme örneği bir şiirden alınmıştır.

D)   Üçüncü dizede teşbih-i beliğ vardır.

E)    11’li hece ölçüsü ile yazılmıştır.

 

 

13. Mecnun’a dönmüşüm, bilmem gezdiğim

Dağlar mıdır, sahra mıdır, bel midir

Dostumun bağına girip derdiğim

Lale midir, sümbül müdür, gül müdür

Bu dörtlükle ilgili olarak aşağıdakilerin hangisi söylenemez?

A)   1. ve 3. dizelerde sadece redif vardır.

B)   2. ve 4. dizelerde hem uyak hem redif vardır.

C)   Çapraz uyak biçiminde uyaklanmıştır.

D)   2. ve 4. dizelerde tam uyak vardır.

E)    11’li hece ölçüsü kullanılmıştır.

 

 

14. Gam vurur gam zedeler

Gam çekme deli gönül

Sinem hakkak delemez

Delerse gamze deler

Bu dörtlükte, aşağıdakilerin hangisinde verilenler vardır?

A) Yarım uyak   B) Tam uyak

C) Tunç uyak    D) Cinaslı uyak   E)  Zengin uyak

 

15. Koşma gibi, aşk ve doğa güzellikleri üzerine dörtlüklerle söylenir, 4 + 4 = 8'li hece ölçüsüyle yazılır. Dörtlük sayısı en az 3, en çok 5 -6'dır. Uyaklanışı da koşmayla aynıdır. Koşmadan ayrı­lan tarafı, sadece özel bir ölçü ve beste ile söy- lenmesidir.

Yukarıdaki özellikler, aşağıdakilerden hangi­sine aittir?

A) Güzelleme B) Semai    C) Taşlama

D) Varsağı E) Koçaklama

 

 

16. (I) Aruz ölçüsü, hecelerin açık ya da kapalı olma özelliğine dayanır. (II) Ölçü gereği, açık hecenin kapalı yapılmasına "imâle" denir. (III) Kapalı he­cenin açık yapılmasına "takti" denir. (IV) Divan edebiyatımızda çok kullanılmıştır. (V) Tevfik Fik­ret, Yahya Kemal, Mehmet Akif aruz ölçüsünü Türkçe sözcüklere uygulamakta çok başarılı ol­muşlardır.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangi­sinde bir bilgi yanlışı vardır?

A) I. B) II. C) III. D) IV. E) V

17. Ala gözlerini sevdiğim dilber

Şu gelip geçtiğin yollar övünsün

Kadir Mevla'm seni övmüş yaratmış

Kısmeti olduğun kullar övünsün

Bu dörtlük için aşağıdakilerden hangisi söyle­nemez?

A)   6+5 duraklıdır.

B)   Sarma uyak kullanılmıştır.

C)   İkinci dizede teşhis vardır.

D)   Yarım uyak kullanılmıştır.

E)    Bir koşmadan alınmıştır.

 

18. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde tırnak işareti yanlış kullanılmıştır?

A) Sanatçı, "Şiirin iyisi şimşeğin görkemine benzer." diyor.

B) A. Muhip Dranas'ın "Fahriye Abla" şiiri de o yıllarda ünlendi.

C) Garipçiler, şiirin "makyajı"nı sildiler.

D) Bunları, şiir adına "ne işe yarayacaksa" yaptığını söylüyor.

E) "Şiirin hasını ayak sesinden tanırım." diyor bir ozanımız.

 

19. Aşağıdakilerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?

A) Vapurlar bana 19 Mayıs 1919'u hatırlatır.

B) Önümüzdeki yılın Şubat ayından itibaren işlerimizin yoğunlaşacağını sanıyorum.

C) Kitabı, bu yıl Eylül'ün 15'inde bitmişti.

D) Önümüzdeki hafta, cumartesi günü, size gelmek istiyoruz.

E) 1998 Ocak'ında doğanlarla Aralık'ta doğanların yaşıt sayılmaları bana tuhaf geliyor.

 

20. Aşağıdakilerin hangisinde yabancı sözcüklerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmamıştır?

A) O proğrama siz de katılacak mısınız?

B) Freni patlayan kamyon şaranpole yuvarlandı.

C) Bu kataloktan bizde de var.

D) Bu atelye yeni mi açıldı?

E) Bunların laboratuvarda incelenmesi gerekir.

 

21. Bir geniş (I)açıdan (II)başlayıp şöyle bir ufuk turu yaptıktan sonra (III)derinliklere indi ve kendi (IV)yazarlığı konusunda çengeli bize (V)takmış oldu.

Yukarıdaki cümlede numaralanmış sözcüklerden hangi ikisinin kökü, sözcük türü bakımından diğerlerinden farklıdır?

A) I. ve II.   B) II. ve III.   C) III. ve IV.   D) II. ve IV.   E) III. ve V.

 

22. Aşağıdaki dizelerin hangisinde altı çizili sözcük hem yapım, hem çekim eki almıştır?

A) Bazen yenilmek yeniler insanı akşamları

B) Senin gönlünde hâlâ o İstanbullu var

C) Duruşunda bir süvari alayının yenilgisi

D) Bakışlarından kalkan son otobüslerle

E) Ellerim annesiz bir çocuğun elleri gibi üşür.

 

23. Parmaklarının ucunda güneş (I)doğar.

Tarih, dudaklarının kıvrımında (II)başlar.

Aşk mühürlenir, tılsım (III)kaçar uzaklara

Turuncu yürek siyahla (IV)oynar göğsümde

Yukarıdaki dizelerde numaralanmış eylemlerden hangi ikisi hem yapım, hem çekim eki almıştır?

A) I. ve II.   B) II. ve III.   C) III. ve IV.   D) I. ve IV.   E) II. ve IV.

 

 

24. (I) Bu dönem şairleri, dili bir mermer kütlesi gibi görüp işleyerek istedikleri biçime sokmaya çalışmıştır. (II) Bunu yaparken de dilin olanaklarını, sınırlarını zorlamıştır. (III) Sözcüklerin anlam ve çağrışım gücünü geliştirmeye önem vermiştir. (IV) Her şair kendine özgü bir dil oluşturma çabası içinde olmuştur. (V) Türkçenin gücünün bu çağrı­şımlarda gizli olduğunu anlamış ve anlatmaya çalışmıştır.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?   (2006 ÖSS)

A) I.    B) II.   C) III. D) IV. E) V.

 

25. Aşağıdakilerden hangisinde yay ayraç verilen düşün­ceyi geliştirme yolu yanlış örneklenmiştir?

A) Araştırmalar bazı besinlerin, içeriklerindeki bazı maddeler sarımsak kokusuna neden olan organosülfür bileşiklerinin parçalanmasını kolaylaştırdığı için koku giderici etkisi olduğunu gösteriyor. Süt, mayda­noz, elma, ıspanak, nane gibi besinlerin sarımsağın sebep olduğu kötü kokuyu azaltıyor. (Örnekleme)

B) Sıcaklığı 30°C olan belli bir miktar su 10 dakikada donuyorsa sıcaklığı 70°C olan aynı miktarda suyun, sıcaklığı belli bir sürede 30°C'ye düştükten sonra donması için 10 dakika daha geçmesi gerekir. (Sayısal verilerden yararlanma)

C) Kelime anlamı "birleşik duyu" olan sinestezi, nöro­lojik bir sorundur ve en temel anlamda; asıl algısal ya da duyusal bir sinir yolağının, istemsiz ve olağan dışı bir şekilde ikincil bir duyusal ya da algısal sinir yolağını aktive etmesi durumudur. (Tanımlama)

D) Fiziksel ve psikolojik bütünlüğümüzü tehdit eden her türlü olay sarsıntı olarak adlandırıyor. Ayrılık, boşanma, iş kaybı, aile içi şiddet, cinsel istismar, trafik kazası, ani hastalık, sakat kalma ve ani ölümler kişisel travma listesine girerken savaş, terör, doğal afetler, büyük çaplı ekonomik krizler toplumsal trav­malar başlığı altında ele alınıyor. (Alıntı yapma)

E)  Öncelikle gülme eylemi göründüğü kadar basit değil, aksine diğer eylemlerimize göre son derece karma­şık bir eylem. (Karşılaştırma)

 

 

 

 

Joomla SEF URLs by Artio