REKLAM

10. sınıf Türk dili ve edebiyatı ders kitabı

1. Abdal Musa olarak anılan kişi kimdir, özellikleri nelerdir? Kaygusuz Abdal neden bu kişiyi övmektedir?

  • Cevap: Abdal Musa Sultan

    Anadolu’nun ünlü erenlerinden ve ermişlerinden olan Abdal Musa , aynı zamanda ünlü bir şair ve düşünürdür. Aslen Horasanlı olan Abdal Musa, Azerbaycan’ın Hoy kasabasına gelmiş ve bir süre orada yaşamış olduğundan, “Hoylu” olarak tanınmıştır. Hacı Bektaş Veli’nin amcası Haydar Ata’nın oğlu, Hasan Gazi’nin oğludur. Kaygusuz Abdal Menkıbesine göre “Kösre Musa” adıyla da anılır. Abdal Musa Sultan, Horasan Erenlerinden ve Hz. Peygamber soyundandır. 14. yy. da yaşadığı ve Osmanlıların Bursa’yı fethi yıllarında Orhan Bey’in askerleriyle savaşlara katıldığı ve büyük yararlıklar gösterdiği tarihi kaynaklarda yer almaktadır. Hacı Bektaş Veli’nin önde gelen halifelerindendir. Payesi sultanlık, mertebesi “Abdallık”. Pir evindeki hizmet postu ise, “Ayakçı Postu”dur. Bu post Bektaşi tarikatındaki on iki posttan on birincisi olup, diğer adı ”Abdal Musa Sultan Postu”dur. Ayakçılık, Abdallık mertebesidir.

    Kaygusuz Abdal, kendisinin piri olmasından, manevi olarak ilerlemesini sağladığından ve birçok kişiye yardım elini uzattığından bu kişiyi övmektedir.

2. “Duygu ve düşünceleri zarafet ölçüleri içinde söylemek nefesin en belirgin özelliğidir.” Bu bilgiye göre zarafetle söylenen bölümleri tespit ediniz.

  • Cevap:

Benüm bir isteğüm vardur Kerim’den

Münkir bilmez evliyânun halinden

Kaygusuz’am ayrı düştüm pîrîmden

Ağlar gelir şahım Abdal Musa’ya

3. Şiirde tasvir edilen tekke nasıl bir yerdir, kimler buraya gelmektedir?

  • Cevap:

Hind’den bezirgânlar gelür yayınur

Pişer lokmaları açlar doyunur

Âşıkları gelir bunda soyunur

4. Bu şiiri şairimize yazdıran duygu nedir? Açıklayınız.

  • Cevap: Abdal Musa’ya olan sevgi dile getirilmiştir.

5. Bu şiiri aşağıdaki ahenk unsurlarına göre değerlendiriniz. Bu unsurların ahenge katkısını açıklayınız.

  • Ölçü:11'li hece ölçüsü
  • Kafiye-Redif:

Ağlar gelür şahum Abdal Musa'ya

Bağlar gelür şahum Abdal Musa'ya

dizelerinde "ağlar" zengin kafiye

2. dörtlükte

dost, post arasında yarım uyak

3. dörtlükte:

yayınur, doyunur, soyunur kelimelerinde -y yarım uyak, -unur redif

 

  • Edebî Sanatlar:

Meydanında dara durmuş gerçekler dizesinde: Teşhis ve kapalı istiare vardır. Gerçekler kişileştirilmiştir.

Hastaları gelür derman isteyü dizesinde tezat sanatı vardır.

  • Nazım Birimi:Dörtlük
  • Uyak Şeması:abab-cccb-dddb

1. İlahi türü ile okuduğunuz nefesi, kullanılan dil bakımından karşılaştırınız.

  • Cevap: İkisi de sade bir dille yazılmıştır.

2. Hastaların pirden derman istemelerini nasıl değerlendiriyorsunuz?


3. “Alaiye (Alanya) beyinin oğlu Gaybi, avlanırken attığı okla bir geyiği koltuğundan vurur. Yaralı geyik kaçar, Gaybi arkasından kovalar. Geyik Abdal Musa’nın tekkesine girer, arkasından Gaybi de girer, dervişlerden geyiği sorar. Dervişler geyiği görmediklerini söylerler. Tekkenin şeyhi Abdal Musa gelir koltuğunun albndan kanlı oku çıkararak Gaybi’ ye verir. Gaybi okunu tanır ve Abdal Musa’ya bağlanır. Alanya beyi oğlunu tekkeden kurtarmak ister ama Gaybi, Musa’dan ayrılmaz. Bütün dünya saltanatını bırakıp derviş olur.”

Kaygusuz Abdal’ın elindeki dünyevi imkânları bırakarak bir tekkeye derviş olmasını nasıl değerlendiriyorsunuz? Düşüncelerinizi aşağıya yazınız.

  • Cevap:

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile

Joomla SEF URLs by Artio