REKLAM

9. Sınıf Türk Edebiyatı 1. Dönem 1. Yazılı 2014-2015

9. sınıf Türk edebiyatı dersi 1. dönem 2. yazılı soruları ve cevapları

9. sınıfların Türk edebiyatı 1. dönem 2. yazılı soruları, bir dönemde 3 yazılı yapılması esas alınarak hazırlanmıştır. Birçok okul, önceki yıllarda dönemde üç yazılı yapılan derslerden artık iki yazılı yapmaktadır. Bundan dolayı dönemde iki yazılı yapılan liselerde konular daha fazla olabilir.

BUCAK ANADOLU LİSESİ 2014-2015 ÖĞRETİM YILI TÜRK EDEBİYATI DERSİ 9.      SINIFI 1. DÖNEM 2. YAZILI SORULARI

 

ÇOBAN ÇEŞMESİ

Derinden derine ırmaklar ağlar

Uzaktan uzağa çoban çeşmesi

Ey suyun sesinden anlayan bağlar

Ne söyler şu dağa çoban çeşmesi

 

Gönlünü Şirin’in aşkı sarınca

Yol almış hayatın ufuklarınca

O hızla dağları Ferhat yarınca

Başlamış akmağa çoban çeşmesi

Faruk Nafiz Çamlıbel

1. Çoban Çeşmesi şiirinin birinci dörtlüğünde hangi varlıklar kişileştirilmiştir? Bu varlıklara, insanın hangi özellikleri verilmiştir? Yazınız. (10)

 

 

2. a)Çoban Çeşmesi adlı şiirin uyak düzeninin adını, nazım birimini, ölçüsünü varsa duraklarını yazınız. (8 puan)

UYAK DÜZENİ: NAZIM BİRİMİ:

ÖLÇÜSÜ:                                                                  DURAKLARI:

 

b) Çoban Çeşmesi adlı şiirin 1. dörtlüğünün kafiye ve rediflerini şiirin üzerinde gösteriniz. (6 puan)

 

c) Çoban Çeşmesi adlı şiirin 1. dörtlüğünde nasıl bir istiare vardır? Niçin? Kısaca açıklayınız. (4 puan)

3. Aşağıdaki yargıların yanına doğru ise “D”, yanlış ise “Y” yazınız. (6 puan)

a)        Varsağıda talihten ve hayattan şikayet en çok işlenen konulardır. ( )

b)       Türkünün asıl bölümüne bent, her bendin sonunda tekrarlanan bölümüne kavuştak denir. (     )

c)        Halk edebiyatı nazım biçimi olan “destan” 3-5 dörtlükten oluşur. ( )

d)       Terci-i bentte vasıta beyti her bentten sonra değişir.    ( )

e)        Rubai, tek dörtlükten oluşur. ( )

f)        Şarkı nazım şekli, koşma ve  türkünün  divan edebiyatındaki karşılığı gibidir. ( )

4. Bir vakte erdi ki bizim günümüz

Yiğit belli değil mert belli değil

Herkes yarasına derman arıyor

Deva belli değil dert belli değil

RUHSATİ

Aşık edebiyatı nazım şekillerinden olan “koşma”ların konu bakımından türlerini yazarak Ruhsati’den alınan yukarıdaki “koşma”nın konu bakımından hangisine girdiğini nedenini de belirterek yazınız. (10 puan)

 

5. Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri uygun şekilde doldurunuz. (10)

  1. Olay çevresinde gelişen edebi metineler, …………………….bağlı edebi metinler ve ………………… bağlı edebi metinler olarak ikiye ayrılır.
  2. Divan şiirine Türklerin kazandırdığı nazım şekilleri…………………. ve ……………….dır.
    3. Semainin koşmadan ayrılan yönleri, belirli bir ……………….. olması hece ölçüsünün ……………..kalıbıyla söylenmesidir.
    4. Gazelin beyit sayısı ……….. arasındadır. Kafiye düzeni ……………………….şeklindedir.
    5. Beyitleri arasında anlam birliği bulunan gazellere …………………………………… denir.
    6. Halk edebiyatındaki “ağıt” türünün konu bakımından divan edebiyatındaki karşılığı olan tür ……………….. dir

1. Aşağıdaki tabloda yer alan soldaki sözcüklerle, sağda verilen açıklamaları eşleştiriniz. (10 puan) (Soldaki sözcüklerin birer açıklaması vardır. Sağdaki açıklamalar fazla verilmiştir.Eşleşmeyen açıklamalar vardır. Dikkat!)

I. Methiye  ( )

II. Girizgah   (  )

III. Hamse   (  )

IV.Nesip   (  )

V.Ayin  (  )

VI. Mesnevi   (   )

VII. Müstezat   (      )

VIII. Musammat gazel  (     )

IX. Fahriye   (   )

X. Sagu   (  )

a) Uzun ve kısa dizelerden oluşan nazım şekli. Gazelin özel bir biçimi gibidir.

b) İslamiyet öncesinde yuğ törenlerinde söylenen şiirler.

c) Kasidede asıl konuya geçişin yapıldığı bağlantı bölümü

d) Anonim halk edebiyatı ürünü

e) Dizelerin ortalarında da, her beytin birinci dizesinin son sözcüğüne uygun uyak kullanılan gazellere denir.

f) Şairin kasideyi sunduğu kişiyi övdüğü bölüm

g) Bir şairin beş mesneviden oluşan eserler topluluğu

h) Dini konuları iğneli ve mizahi bir dille anlatan tekke şiiri

i) Mevlevilerde “ilahi”lere verilen isim

j) Şairin kendini övdüğü bölüm

k) Her beyti kendi arasında kafiyeli divan edebiyatı nazım şekli

l) Kasidede betimleme bölümü

1. Aşağıda verilen halk edebiyatına ait şiirlerin hangi nazım şekli veya türüne girdiklerini  yazınız. (10)

Bre ağalar bre ağalar

Ölmeden bir dem sürelim

Gözümüze kara toprak

Dolmadan bir dem sürelim

(………………….)

Alnımda siyahım var

Bülbül gibi ahım var

Göz gördü gönül sevdi

Benim ne günahım var

(……………..)

Senin yazın kışa benzer

Bir sevdalı başa benzer

Çok içmiş sarhoşa benzer

A dağlar ulu dağlar

Eşinden ayrılan dağlar

(…………………...)

Ağlama yat iki gözüm

Beşik olsun sana dizim

Uyusana körpe kuzum

Uyu yavrum uyu yavrum

(…………………...)

 

 

 

 

 

 

1. Aşağıdaki çoktan seçmeli soruları cevaplandırınız. (26 puan)

1. Uzak, çok uzağız şimdi ışıktan

Çocuk sesinden, gül ve sarmaşıktan

Bu dizelerdeki kafiyenin benzeri aşağıdakilerden hangisinde vardır?

A)      Bulutlar karardıkça zerrâta bir

Ağır, muhtazır dalgalanma gelir

B)      Geçer boş sokaktan hayalet gibi

Şitâbân u püşide-ser bir sabi

C)      Söner şimdi, manzûr olurken demin

Hayali karşımda bu alemin

D)      Bu harmanın gelir sonu, kapıştırın gider ayak

Yarın bakarız söner bugün çatırdayan ocak

E)       Döktü omuzdan poşu saçağını

Açtı gönüller deli bayrağını

 

2. I. Şiir; insanın değişen duygu, coşku, özlem ve

hayallerini kendine özgü bir dille ifade eder.

II. Şiir dilinde kullanılan kelimelerin hepsi temel anlamlarıyla kullanılır.

III. Şair, günlük dildeki kelimelere yepyeni anlam­lar kazandırır.

IV. Şiirde imge yaratılırken karşılaştırmalardan, abartmalardan ve mecazlardan yararlanılır.

V. Dildeki mecazlı kullanışlar, edebiyatta özellikle şiirde edebi sanatları oluşturmuştur.

Numaralanmış cümlelerin hangisinde bir bilgi yanlışı vardır?

A) I. B) II. C) III. D) IV. E) V.

 

3. Tekke (Tasavvuf) edebiyatında, tarikate yeni giren dervişlere yol göstermek, onları bilgilendirmek amacıyla söylenen didaktik şiirlere —; insan ruhu­nun Allah’tan gelip Allah’a yöneleceği inancını işle­yen şiirlere — denir.

Bu parçada anlam akışına göre boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangisinin getirilmesi uygundur?

A) hikmet - devriye

B) nutuk - ilahi

C) ilahi - devriye

D) nutuk -devriye

E) ilahi - şathiye

 

4. İslamiyet öncesi Türk edebiyatında “av” ve “sı­ğır” adı verilen törenlerde aşk, doğa, gurbet gibi konularda söylenen şiirlere —- denir. Bunların halk edebiyatındaki karşılığına —divan edebiyatında­ki karşılığına da — denir.

Bu parçadaki boşluklara aşağıdakilerden han­gileri getirilmelidir?

A) sagu - güzelleme - mersiye

B) sav - destan - kaside

C) koşuk - koşma - gazel

D) mani - destan - mesnevi

E) koşuk - koşma – murabba

 

5. Nazım birimi ve kafiye düzeni bakımından ben­zerlik gösteren nazım biçimleri aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?

A) Mani, tuyuğ, rubai

B) Gazel, kaside, mesnevi

C) ilahi, devriye, terkib-i bend

D) Türkü, şarkı, kaside

E) Semai, koşma, murabba

 

6. Aşağıdakilerden hangisi anonim halk edebiyatı ürünlerinden biridir?

A) İlahi B) Mesnevi C) Koşma

D) Ninni E) Semai

 

7. Ayrıldım gülüm senden

Saçı sümbülüm senden

Araya engel düştü

Ayrıldı yolum senden

Bu dörtlüğün birinci dizesinde görülen söz sanatı aşağıdakilerden hangisidir?

A) İstiare B) Kinaye C) Teşhis

D) Mecaz-ı mürsel E) Tevriye

 

8. Haydi çocuklar, haydi

Salıncakları kurun!

Başka dallarsa eğilmiş:

—Yemişlerimizden buyrun!

Bu dörtlükteki en belirgin söz sanatı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Teşbih B) Tezat C) Telmih

D) Kinaye E) İntak (Konuşturma)

 

9. Aşağıdaki dizelerin hangisinde benzetme (teşbih) sanatına başvurulmamıştır?

A) Ateş gibi bir nehir akıyordu

Ruhumla o ruhun arasında

B) Yârin dudağından getirilmiş

Bir katre alevdir bu karanfil

C) Ben bir rüya gördüm akşam

Yeşil giymişim üstüme

D) Artık güneş görünmez olur, gök bulutludur

Rahatça dal, ölüm sonu gelmez bir uykudur

E) Her şey yerli yerinde, bir dolap uzaklarda

Azapta bir ruh gibi gıcırdıyor durmadan

 

10. Kardelenler açmış her tarafta

meğer güneş yüzlü sevgili geleceğini bildirmiş

Bu dizelerde kardelenlerin açması, sevgilinin geleceği­ni bildirmesine bağlanmıştır.

Bu şekilde, bir olayın gerçekleşmesini gerçek ne­deninin dışında güzel bir nedene bağlama sanatına ne ad verilir?

A) Tevriye B) Tecahül-i arif

C) Telmih D) Mecaz-ı mürsel

E) Hüsn-italil

 

11. Karadeniz'in yemyeşil yamaçlarına serpilmiş olan evler, yabani otlar arasından fışkıran renk renk çiçekler gibi görünür bölgeyi ziyaret eden insanlara.

Bu cümlede birbirine benzetilen iki şey, aşağıdakilerden hangisidir?

A) yamaçlar - çiçekler

B) çiçekler - evler

C) çiçekler - insanlar

D) yamaçlar - evler

E) insanlar – yamaçlar

 

12. Toros Dağları'nın üstüne

Ay, un eledi bütün gece

Bu dizelerde aşağıdaki söz sanatlarından hangileri vardır?

A) Tezat - kinaye

B) Mecaz - istiare

C) Tevriye - cinas

D) Teşhis - istiare

E) Mecaz – tariz

 


13. Pazara gittiğimizde bir satıcının “lokuma gel hanım, lokuma” diye bağırdığını işitiriz. Yanına vardığımızda lokum değil de kayısı sattığını fark ederiz.
Satıcı, bu söz oyunuyla hangi edebi sanata başvurmuş olur?
A) İstiare
B) Teşbih
C) Tevriye
D) Tenasüp
E) Cinas

BU YAZILI SORULARINI VE CEVAP ANAHTARINI İNDİR

9. Sınıf Türk Edebiyatı 1. Dönem 2. Yazılı Soruları ve Cevapları

Diğer link: 9. Sınıf Türk Edebiyatı 1. Dönem 2. Yazılı Soruları ve Cevapları

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile

Joomla SEF URLs by Artio