1. Aşağıdakilerden hangisi, destan geleneğinden halk öykücülüğüne geçiş döneminin ürünüdür?

A) Divan-ı Hikmet

B) Divan-ıLügati't-Türk

C) Atabetü'l Hakayık

D) Kutadgu Bilig

E) Kitab-ı Dede Korkut

 

 

2. Aşağıdakilerden hangisi İslamiyet öncesi Türk şii­rinin özelliklerinden biri değildir?

A) Doğa, aşk, kahramanlık, yiğitlik ve ölüm konuları işlenmiştir.

B) Yabancı dillerin etkisinden uzak, saf bir dil kullanıl­mıştır.

C) Ölçü, milli ölçümüz olan hece ölçüsüdür.

D) Dizelerde genel olarak zengin uyak ve redif kulla­nılmıştır.

E) Nazım birimi dörtlüktür.

 

3. XI. yüzyılda Yusuf Has Hacip tarafından yazılmıştır. Karahan hükümdarı Tabgaç Buğra Han'a sunulmuştur. "Mutluluk veren bilgi" anlamına gelir. Kitabın amacı, her iki dünyada da mutlu olmanın yollarını öğretmektir. Aruz ölçüsüyle ve mesnevi nazım biçimiyle yazılmıştır. Kitapta aliterasyonlara ve secilere yer verilmiştir. Ale­gorik bir yapıttır. Eser, bir açıdan Siyaset-name niteliği taşır.

Bu paragrafta sözü edilen eser, aşağıdakilerden hangisidir?

A) Divan-ı Lügati't-Türk

B) Kutadgu Bilig

C) Divan-ı Hikmet

D) Kitab-ı Dede Korkut

E) Atabetü'l Hakayık

 

4. Aşağıdaki dizilerden hangisi, sadece Türk destan­larını kapsamaktadır?

A) Alp Er Tunga - Türeyiş - Şehname

B) Ramayana - Şu - Göç

C) Oğuz Kağan - Ilyada - Kalevela

D) Türeyiş - Göç - Alp Er Tunga

E) Şu - Gılgamış - Şehname

 

5. Aşağıdakilerin hangisinde bir bilgi yanlışı vardır?

A) Savlar, bugünkü atasözlerinin ilk biçimi niteliğinde­dir.

B) Koşuklar, "sığır" denilen sürek avlarında söylenen şiirlerdir.

C) Sagu türünün, halk edebiyatındaki karşılığı "mersi­ye", divan edebiyatındaki karşılığı "ağıftır.

D) Destanlar, milletlerin zihinlerinde derin etkiler bıra­kan olayların etkisiyle söylenmiştir.

E) Türk ve Türkçe adı ilk kez Orhun Yazıtlar'ında geç­mektedir.

 

6. Aşağıdakilerin hangisinde doğal destanlar bir ara­da verilmiştir?

A) Kurtarılmış Kudüs, Şehname, Şinto

B) Kaybolmuş Cennet, ilyada, Oğuz Kağan

C) Nibelungen, igor, Şehname

D) Kaybolmuş Cennet, Türeyiş, Kalevela

E) Kurtarılmış Kudüs, Ramayana, Şehname

 

7. Türkçenin Arapça ile boy ölçüşebilecek zenginlikte olduğunu kanıtlamak amacıyla Arapça olarak kale­me alınan eserin adı ve yazarı aşağıdakilerden han­gisinde verilmiştir?

A) Divan-ı Lügati't-Türk - Kaşgarlı Mahmut

B) Kutadgu Bilig - Yusuf Has Hacip

C) Divan-ı Hikmet - Ahmet Yesevi

D) Muhakemetü'l-Lügateyn - Ali Şir Nevai

E) Atabetü'l Hakayık - Edip Ahmet Yükneki

 

8. I. Dikili taşlar üzerine yazılmış bulunan Orhun Yazıtlarında Doğu Göktürklerin tarihi anlatılmıştır.

II. Yazıtlar 18. yüzyıl ortalarına doğru bulunmuş, üzerlerindeki yazılar da 19. yüzyıl sonunda Dani­markalı bilim adamı Thomson tarafından okun­muştur.

III. Yazıtlarda Bilge Kağan ile Kül Tigin'in yaptıkları anlatılmıştır.

IV. Günümüzden 13 yüzyıl önce Türkçe sözcüklerle yazılmış olan bu yazıtlarda tarihsel bilgilerin yanı sıra Türk dilinin yabancı bir dile muhtaç olmadan her türlü duygu ve düşünceyi anlatacak kadar ge­lişmiş olduğu görülmektedir.

V. Yazıtlar Türklerin ilk ulusal alfabesi olan Uygur al­fabesi ile yazılmıştır.

Yukarıdaki numaralı cümlelerden hangisinde bir bilgi yanlışı vardır?

A) I.       B) II.        C) III.       D) IV.        E) V.

 

9. MÖ 3000'lerde Mezopotamya'da doğmuş olan destan, bilinen en eski destandır. Şiirlerde ve destanda adı ge­çen kahraman, Uruk'ta hüküm sürmüş bir kraldır. Des­tanda uzun arayışlardan sonra ölümsüzlük otunu bu­lup da bir yılana kaptıran zalim Uruk kralı ile arkadaşı Enkidu'nun öyküsü anlatılır.

Bu parçada sözü edilen destan, aşağıdakilerden hangisidir?

A) Şehname B) Ramayana

C) Kalevela D) Gılgamış

E) Manas

 

10. İskender Türklerin üzerine bir öncü kuvvet gönderdi. Türkler, İskender’in öncülerini bir gece baskınında boz­guna uğrattılar. Bir Türk bir İskender askerini öldürdü. Ölü beline altın dolu bir kemer bağlamıştı. Bu kemer parçalandı. Kana bulanmış altınlar yere döküldü. Ertesi gün Türkler, kanlı altınları gördüler. Birbirlerine "Altın Kan" dediler. Bu sözler, o çevrede bulunan bir dağın adı oldu. Bugün oraya Altın Han deniliyor. Sonra İskender, Türk hakanı ile barıştı. Hatta Uygurlar için şehirler yaptı ve bir zaman kaldıktan sonra geriye döndü.

Bu parça aşağıda verilen destanların hangisinden alınmış olabilir?

A) Şu Destanı

B) Oğuz Kağan Destanı

C) Türeyiş Destanı

D) Manas Destanı

E) Göktürk Destanı

 

11. Sade bir dille, ulusal ölçümüz hece ölçüsü ile ve dört­lük nazım birimiyle yazılmış sözlü edebiyat ürünlerin-dendir.

Aşağıdakilerden hangisi bu tanıma örnek olamaz?

A) Varsağı B) Sagu

C) Sav D) Destan

E) Koşuk

 

12. İslamiyet’in kabulüyle birlikte halk arasında "ozan" de­nilen saz şairleri şiir söylemeye devam etmişler; ancak şiirlerinde İslami motiflere de yer vermişlerdir, İslami motifler, en çok da halk arasında oluşan destanlara yansımıştır.

Aşağıdakilerden hangisi, bu parçada sözü edilen destanlardan biri değildir?

A) Satuk Buğra Han Destanı

B) Manas Destanı

C) Ergenekon Destanı

D) Battal Gazi Destanı

E) Köroğlu Destanı

 

13. I. Eserlerde ağır bir dil kullanılmıştır.

II. Ölçü, ulusal ölçümüz olan hece ölçüsüdür.

III. Nazım birimi dörtlüktür.

IV. Daha çok doğa, aşk ve ölüm konuları işlenmiştir.

V. Bu dönem şiirleri müzik eşliğinde dile getirilmiştir. Yukarıdaki numaralanmış cümlelerin hangisinde İslamiyet öncesi Türk Edebiyatı'yla ilgili bir bilgi yanlışı vardır?

A) I.       B) II.        C) III.       D) IV.        E) V.

 

14. Aşağıdakilerden hangisinde bir bilgi yanlışı vardır?

A) İslamiyet Öncesi Türk Edebiyatı sözlü ve yazılı dö­nem olmak üzere ikiye ayrılır.

B) Yuğ denilen sürek avları sırasında söylenen ve ko­nusu daha çok doğa, aşk, savaş ve yiğitlik olan şi­irlere koşuk denir.

C) İslamiyet Öncesi Türk Edebiyatı'nın özlü sözlerine sav denir.

D) Ölüm törenlerinde, ölen kişilerin erdemlerini ve du­yulan acıları dile getiren şiirlere sagu denir.

E) Toplumu derinden etkileyen olaylar sonunda halk arasında kendiliğinden oluşan uzun nazım türüne destan denir.

 

15. Eserin adı "mutluluk veren bilgi" anlamına gelir. Yaza­rı, Yusuf Has Hacip'tir. Karahanlılar zamanında yazıl­mış, ideal bir devlet yönetiminin nasıl olması gerektiği üzerinde durulmuştur. Eserin dilinde Arapça ve Fars-çanın etkisi yoktur. Birimi beyit, ölçüsü aruzdur. Bilinen üç nüshası, bugün Fergana. Viyana ve Mısır'da bulun­maktadır.

Yukarıda kısaca tanıtılan eser aşağıdakilerden han­gisidir?

A) Divan-ı Hikmet B) Kutadgu Bilig

C) Atabetü'l Hakayık D) Dede Korkut Hikâyeleri

E) Divan-ı Lügati't-Türk

 

16. Aşağıdaki destan - halk eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

A) Le Cid - İspanyol B) Nibelungen - Alman

C) Kalevela-Fin D) Mahabarata - Sümer

E) İgor – Japon

 

17. I. Yazıtlarda Çinlilere karşı bağımsızlık savaşı yapan,

Türk bütünlüğünü yeniden kurmak için içte ve dışta savaşan Göktürklerin hikâyesi anlatılır.

II. Bu yazıtlar 38 harfli olan Göktürk alfabesiyle yazıl­mıştır.

III. Yazıtlardan en önemli olanları Bilge Tonyukuk, Kül Tigin, Bilge Kağan yazıtlarıdır.

IV. Tonyukuk Yazıtı, Göktürk hakanı olan Bilge Ka-ğan'ın kardeşi Kül Tigin'in ölümü üzerine dikilmiştir.

V. "Türk" adının geçtiği ilk yazılı belge ve Türk edebiya­tının ilk yazılı örnekleridir.

 

Yukarıdaki numaralanmış cümlelerin hangisinde Göktürk Yazıtları'yla ilgili bir bilgi yanlışı vardır?

A) I.       B) II.        C) III.       D) IV.        E) V.

 

18. I. Dilde Arapça ve Farsça sözcükler görülür.

II. Uygur alfabesinin yanında Arap alfabesi de kullanıl­mıştır.

III. İslamiyet öncesi kültür ve İslami kültür ıç içedir.

IV. Öğüt verici ve dini tarzda eserler verilmiştir.

V. Şiirde sadece aruz ölçüsü kullanılmıştır. Yukarıdaki numaralanmış cümlelerin hangisinde ge­çiş dönemiyle ilgili bir bilgi yanlışı vardır?

A) I.       B) II.        C) III.       D) IV.        E) V.

 

19. I. Hun Hükümdarı Mete'nin yiğitliklerini, ülkesini geniş-

letip oğulları arasında nasıl bölüştürdüğünü anlatan destandır.

II. Savaşta yaralanan bir Türk'ün, dişi bir kurt tarafın­dan kurtarılması, korunması ve Türklerin sözü edi­len kurttan geri çoğalması anlatılır.

III. Bir yenilgi sonunda geri çekilen Türklerin çoğalıp, bir demir dağı erittikten sonra öçlerini alışlarını anlatan destandır.

IV. Uygur hakanının, üç kızını insanoğluyla evlendirme­yi uygun bulmayarak tanrıya, kızlarıyla evlenmesi için yakarışta bulunduğunu anlatan destandır.

Yukarıdaki numaralanmış cümlelerde açıklaması ve­rilmeyen Türk destanı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Göç destanı B) Türeyiş destanı

C) Ergenekon destanı        D) Oğuz destanı E) Bozkurt destanı

 

20. 12. yüzyılda Edip Ahmet tarafından aruz ölçüsüyle ve dörtlüklerle yazılmıştır. Eserin adı "Hakikatler Basamağı" anlamındadır. Hakaniye Türkçesiyle yazılmış olan eser de, bilginin faydası, cehaletin zararları, cömertlik, cimrilik, iyi ve kötü huylar anlatılarak halka yararlı olmak amacı güdülmüştür Dini-ahiaki bir eserdir. Edip Ahmet'in bu ese­ri yazarken Kutadgu Bilig'den etkilendiği bilinmektedir.

Yukarıda tanıtılan eser aşağıdakilerden hangisidir?

A) Divan-ı Lügati't-Türk

B) Divan-ı Hikmet

C) Atabetü'l Hakayık

D) MuhakemetülLügateyn

E) Dede Korkut Hikâyeleri

 

21. Aşağıdakilerin hangisinde "Divan-ı Hikmet" ile ilgili bir bilgi yanlışı vardır?

A) Hoca Ahmet Yesevi tarafından yazılmıştır.

B) ilahi aşk kavramı ilk defa bu eserde kullanılmıştır.

C) Yesevi tarikatının esasları ve dinin temel öğretileri an latılm ıştır.

D) 16. yüzyılda kaleme alınmıştır.

E) Hakaniye Türkçesi ile yazılmıştır.

 

22. Destandan halk hikayesine geçiş döneminin ürünüdür. 12 hikâyeden oluşur. Olağanüstü olaylarla gerçeğe uygun olaylar eserde içi içedir. Türklerin eski yaşam tarzları ile il­gili ayrıntılar yanında islam dini ile ilgili özellikler de vardır. Hikâyelerde Oğuzların çevredeki boylar ile aralarındaki savaşlar ve kendi iç mücadeleleri yer alır. Hikâyelerin ko­nuları; aşk, yiğitlik gösterisi, kahramanlık, boylar arasın­daki savaştır. 15. yüzyılda kaleme alınmıştır. Eserin yaza­rı belli değildir. Eserde nazım ile nesir iç içedir.

Yukarıda tanıtılan eser aşağıdakilerden hangisidir?

A) Kutadgu Bilig B) Divan-ı Hikmet

C) Atabetü'l Hakayık D) Dede Korkut Hikâyeleri

E) Divan-ı Lügati't-Türk

 

23. İslamiyet öncesi Türk edebiyatı yazılı(I) döneminde şiirler şaman(II), kam, baksı, ozan(III) adı verilen sanatçılar tarafından icra edilmiştir. Bu sanatçılar kopuz(IV)  adı verilen bir saz aleti kullanırlardı. Doğuşu her ne kadar dini törenlere(V)  dayansa da zamanla din dışı konularda gelişmiştir. Yukarıdaki altı çizili yerlerin hangisinde bir bilgi yan­lışı vardır?

A) I.       B) II.        C) III.       D) IV.        E) V.

 

24. Aşağıdakilerin hangisinde doğal destanlar bir ara­da verilmiştir?

A) Şehname, Kalevala, Türeyiş

B) igor, Kaybolmuş Cennet, Şinto

C) Ramayana, Kaybolmuş Cennet, Kalevala

D) ilyada, Kurtarılmış Kudüs, Nibelungen

E) ilahi Komedya, Kalevala, Odysseia

 

25. Aşağıdaki destanlardan hangisi, birlikte verildiği ulusa ait değildir?

A) Şehname - İran B) Mahabarata - Hint

C) Kalevala - Alman D) Şinto - Japon

E) Bozkurt-Türk

 

26. Türk destanlarının oluşum sırasına uygun olarak verilen dizi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Hun, Saka, Uygur, Göktürk

B) Göktürk, Uygur, Saka, Hun

C) Saka, Hun, Göktürk, Uygur

D) Saka, Göktürk, Hun, Uygur

E) Uygur, Hun, Göktürk, Saka

 

27. Aşağıdakilerin hangisinde verilen destan, karşısın­daki Türk kavmine ait değildir?

A) Alp Er Tunga Destanı - Saka

B) Oğuz Kağan Destanı - Hun

C) Bozkurt Destanı - Göktürk

D) Türeyiş Destanı - Uygur

E) Ergenekon Destanı – Uygur

 

28. Aşağıdakilerin hangisinde bir bilgi yanlışı vardır?

A) Atabet'ül Hakayık dörtlükler halinde ve aruz vezniyle yazılmış öğretici bir eserdir.

B) Divan-ı Lügat'it Türk, Araplara Türkçeyi öğretmek amacıyla Arapça yazılmış bir eserdir.

C) Divan-ı Hikmet, Ahmet Yesevi tarafından hece öl­çüsüyle ve dörtlüklerle yazılmıştır.

D) Kutadgu Bilig edebiyatımızın ilk mesnevisi ve aruz­la yazılan ilk eseridir.

E) Manas Destanı, dünyanın en uzun yapay destanı­dır.

 

29. Aşağıdaki destanlardan hangisi İslamiyet etkisinde oluşmuş Türk destanlarından biridir?

A) Türeyiş Destanı

B) Bozkurt Destanı

C) Alp Er Tunga Destanı

D) Ergenekon Destanı

E) Manas Destanı

 

30. Aşağıdakilerin hangisinde "Kutadgu Bilig "ie ilgili bir bilgi yanlışı vardır?

A) Yusuf Has Hacip tarafından yazılmıştır.

B) Nazım şekli mesnevidir.

C) Aruz ölçüsüyle yazılmıştır ve didaktik yönü ağır ba­sar.

D) "Mutluluk Veren Bilgi" anlamına gelen eser, seya­hatname özelliğiyle bir ilk olma niteliği kazanmıştır.

E) Arapça ve Farsça sözcüklere yer verilmiştir.

 

31. İslamiyet’in kabulünden önceki Türk edebiyatı sözlü döneminde eserler, ……..adı verilen av törenlerinden,

……… adı verilen yas törenlerinden ve ----- adı verilen şenliklerden doğmuştur.

Bu parçada boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıda­kilerden hangisi getirilmelidir?

A) yuğ, şölen, sığır

B) şölen, sığır, yuğ

C) sığır, yuğ, şölen

D) şölen, yuğ, sığır

E) yuğ, sığır, şölen

 

32. Aşağıdakilerin hangisinde Göktürk Yazıtları'yla il­gili bir bilgi yanlışı vardır?

A) VIII. yüzyılda Vezir Tonyukuk, Bilge Kağan ve Kül Tigin adına dikilmiş taşlardır.

B) XVIII. yüzyılda bulunmuş ve Danimarkalı Thomsen tarafından 1893 yılında okunmuştur.

C) Göktürklerin ilk kuruluşu hakkında bilgi vermekte­dir.

D) Türk adının geçtiği ilk Türkçe metinlerdir.

E) Hükümdarlar hakkında eleştiriler ve hükümdarların halka seslenmeleri yer almaktadır.

 

33. — tarafından kaleme alınan ve Araplara Türkçeyi öğ­retmek amacıyla yazılan —, Türkçenin ansiklopedik bir sözlüğü görünümündedir. Eserde, Türkçe sözcük­ler, Arapça olarak açıklanmış; Türkçenin zenginliği gösterilmeye çalışılmış, bu amaçla da Türkçe şiir ve savlardan örneklere yer verilmiştir.

Bu parçada boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıda­kilerden hangisi getirilmelidir?

A) Kaşgarlı Mahmut - Divan-ı Lügat-it Türk

B) Ali Şir Nevai - Muhakemet'ül Lügateyn

C) Edip Ahmet - Atabet'ül Hakayık

D) Ahmet Yesevi - Divan-ı Hikmet

E) Yusuf Has Hacip - Kutadgu Bilig

 

34. I. Divan-ı Lügati't-Türk, Araplara Türkçe öğretmek amacıyla yazılmış bir sözlüktür.

II. İslamiyet öncesi edebiyatımızın çeşitli örneklerini (sagu, sav, koşuk) bugünlere taşıyan asıl kaynak eser Divan-ı Hikmet'tir.

III. Atabetül-Hakayık, bilginin ve erdemin gerekliliği­ni anlatmıştır.

IV. Kutadgu Bilig, Hakaniye Türkçesiyle yazılmış bir siyasetnamedir.

V. Atabetül-Hakayık, Divan-ı Hikmet din ve ahlak konularını işleyen geçiş dönemi eserleridir.

Yukarıda numaralanmış cümlelerden hangisinde bir bilgi yanlışı vardır?

A) I.       B) II.        C) III.       D) IV.        E) V.

 

35. I. Dünya edebiyatının da tanıdığı bir mutasavvıf olan Yunus Emre'nin en önemli eserlerinden biri mesnevi biçiminde yazdığı Risaletü'n-Nushi-ye'dir.

II. Garipname, Âşık Paşa'nın Anadolu Türklerine ta­savvufu öğretmek için yazdığı eserdir.

III. Ahmet Yesevi'nin çizgisinde olan Hacı Bektaş Ve­li "Makalât" adlı eseri ile ünlüdür.

IV. Kayıkçı Kul Mustafa 15. yy'da yaşamış, Budala-name, Mugalataname adlı öğretici eserler yaz­mıştır.

V. Bayramiye tarikatının kurucusu Hacı Bayram Veli'nin hece ölçüsüyle yazılmış "nutuk" türünde şiir­leri vardır.

Numaralanmış cümlelerin hangisinde verilen bilgi yanlıştır?

A) I.       B) II.        C) III.       D) IV.        E) V.

 

36. Aşağıda halk edebiyatıyla ilgili verilen bilgilerden hangisinde bir yanlışlık vardır?

A) Halk edebiyatı, islamiyet öncesi Türk edebiyatının devamı niteliğindedir.

B) Genellikle zengin uyağın kullanıldığı halk edebiya­tında göz için kafiyeye önem verilir.

C) Şairler şiirlerinde genellikle mahlas kullanır.

D) Şiirlerde hece ölçüsü ve dörtlük nazım birimi kulla­nılır.

E) Saz eşliğinde de söylenen şiirlerde halk söyleyişlerine yer verilir.

 

37. İslamiyet öncesi Türk edebiyatına ait birçok destan vardır. Bunlardan —- Sakalar'a; —- Hunlar'a; —- Gök-türkler'e ve -— Uygur Türkleri'ne ait destanlardır.

Bu parçada boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıda­kilerden hangileri getirilmelidir?

A) Alp Er Tunga - Oğuz Kağan - Ergenekon - Göç

B) Manas - Oğuz Kağan - Köroğlu - Şu

C) Alp Er Tunga - Ergenekon - Türeyiş - Şu

D) Şu - Bozkurt - Oğuz Kağan - Türeyiş

E) Satuk Buğra Han - Köroğlu - Manas – Türeyiş

 

38. Tarih öncesi devirlerden günümüze önce sözlü sonra da yazılı gelenekle gelen, bir milleti derinden etkileyen olay­ları anlatan ve ilk söyleyeni belli olmayan türe —- denir. Türk ve Dünya edebiyatında birçok örneği vardır. Bunla­ra Türkler'e ait —- ve yabancılara ait -— örnek verilebilir. Bu parçada boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıda­kilerden hangileri getirilmelidir?

A) yapma destan - Gılgamış - Şehname

B) doğal destan - Genç Osman - Igor

C) yapma destan - Çanakkale Şehitlerine - Kaybol­muş Cennet

D) doğal destan - Oğuz Kağan - Kalevela

E) doğal destan - Şehname – Gılgamış

 

39. (I) Türk adının geçtiği okunabilen ilk Türkçe metin olan Orhun Yazıtları, Yuluğ Tigin tarafından taşlara ka­zınmıştır.(II) Bu yazıtlarda Türk devlet adamlarının mil­lete hesap vermesi, onlarla hesaplaşması söz konusu­dur. (III) Göktürk alfabesiyle yazılmıştır. (IV) Bu yazıtlar üç büyük kişi adına diktirilmiş üç büyük anıttan oluşur. (V) Bu yazıtlar Türklerin İslamiyet’i kabul etmesiyle ya­zılmış, Müslüman Türklerin tarihimize bir armağanıdır. Bu parçada verilen numaralı cümlelerden hangi­sinde bir bilgi yanlışı vardır?

A) I.       B) II.        C) III.       D) IV.        E) V.

 

40. İslamiyet öncesi Türk edebiyatında; yiğitlik, aşk, tabiat ve savaş konularında söylenen şiirlere koşuk(I), genel yas törenlerine yuğ(II), bu törenlerde söylenen şiirlere sagu(III), öğüt verici atasözü niteliğinde olan sözlere sığır(IV), ziyafet törenlerine de şölen(V) denirdi.

Yukarıda numaralanmış yerlerin hangisinde bilgi yanlışı vardır?

A) I.       B) II.        C) III.       D) IV.        E) V.

 

11. Aşağıda verilen özelliklerden hangisi geçiş döne­mine (11. ve 12.yy) ait değildir?

A) Dilde Arapça ve Farsça sözcüklerin görülmesi

B) Şiirlerde hem dörtlük hem de beyit nazım birimleri­nin kullanılması

C) Eserlerin sadece islamiyet öncesine ait türlerle oluşturulması

D) Öğüt verici (didaktik) türde eserlerin yazılması

E) Uygur alfabesinin yanında, Arap alfabesinin de kul­lanılması

 

42. Aşağıda Kutadgu Bilig ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

A) Yusuf Has Hacip tarafından yazılan bir eserdir.

B) Hece vezni kullanılarak yazılmıştır.

C) Didaktik ve alegorik (sembolik) bir anlatımı vardır.

D) Beyit ve dörtlük nazım birimleri birlikte kullanılmıştır.

E) Mesnevi nazım biçimiyle yazılmış ilk eserdir.

 

43. Aşağıdakilerden hangisi divan edebiyatının özellik­lerinden biri değildir?

A) Bu edebiyat, Arap ve Fars edebiyatının etkisinde gelişmiştir.

B) Şiir düz yazıdan üstün tutulmuş, söz sanatları bol­ca kullanılmıştır.

C) Konudan çok söyleyişe önem verilmiştir.

D) Nazım birim beyittir ve aruz ölçüsü kullanılmıştır.

E) Gerçek hayatı konu alan şiirler yazılmıştır.

 

44. Asıl şöhretini şairliğinden çok şeyhliğinden alan sanat­çı, Türkçeyi sadece kullanmakla kalmamış onu geliştir­mek de istemiştir. En tanınmış eseri "Garip-name" adlı mesnevisidir.

Bu parçada sözü edilen sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Gülşehri B) Aşık Paşa

C) Şeyhi D) Kadı Burhaneddin

E) Ahmedi

 

45. I. Kabusname

II. Tazarruname

III. Peçevi Tarihi

IV. Kelile ve Dimne

V. Naima Tarihi

Yukarıdaki eserlerden hangileri sade nesrin örnek­lerindendir?

A) I. ve II. B) I. ve IV.        C) II. ve III.

D) III. ve IV. E) IV. ve V.

 

46. I. 15. yüzyılda yazıya geçirilen eser bir önsöz ve on iki hikâyeden oluşur.

II. Hikâyelerde Oğuz Türklerinin komşularıyla yap­tıkları savaşlar anlatılmaktadır.

III. Dede Korkut, hikâyelerde bilge bir kişi olarak or­taya çıkar.

IV. Bu hikâyeler, destandan halk hikâyeciliğine geçiş ürünü olarak görülür.

V. Hikâyelerin tamamı dörtlükler halinde ve hece öl­çüsüyle yazılmıştır.

Yukarıda Dede Korkut hikayeleriyle ilgili olarak ve­rilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

A) I.       B) II.        C) III.       D) IV.        E) V.

 

47. 13. yüzyılda yaşayan -—, din ve tasavvuf edebiyatının çok güçlü olduğu bir dönemde aşk ve şarap şiirleri ya­zan sanatçı, divan edebiyatının kurucusu sayılmıştır.

Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangi­si getirilmelidir?

A) Hoca Dehhani B) Ahmet Fakih

C) Şeyyad Hamza D) Kadı Burhaneddin

E) Âşık Paşa

 

48. 15. yüzyıl sanatçılardan Ali Şir Nevai'nin kaleme aldığı bu eserde Türkçe ile Farsça karşılaştırılmıştır. Türkçe­nin Farsçadan üstün olduğu söylenmiş ve örneklerle bu ispatlanmıştır.

Bu parçada sözü edilen eser aşağıdakilerden han­gisidir?

A) Divan-ı Lügati't-Türk

B) Muhakemetü'l-Lügateyn

C) Divan-ı Kebir

D) Mecalisü'n-Nefais

E) Atabetü'l Hakayık

 

49. Aşağıdakilerden hangisi Tekke edebiyatının özel­liklerinden değj|djr?

A) Tarikatlarda yetişmiş şeyh ve dervişlerin oluşturdu­ğu bir edebiyattır.

B) Tasavvufi aşk, nefsin kötülüğü, ahlak gibi konular işlenmiştir.

C) Şairler bütün şiirlerinde hece ölçüsünü kullanmış­lardır.

D) Amaçları islam dinini ve tasavvuf inancını halka anlatmaktır.

E) Hem divan edebiyatı hem de halk edebiyatının na­zım şekillerini kullanmışlardır.

 

50. İnsan sevgisine değer veren ve "Yaradılanı hoşgör Yaradan'dan ötürü." diyen şair, şiirlerinin birçoğunda insa­na verdiği değeri işlemiştir. Tasavvufun en zor kavram­larını bile akıcı Türkçesiyle açıkça anlatmış olan sanat­çının "Risaletü'n-Nushiyye" adlı bir mesnevisi vardır.

Bu parçada sözü edilen sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Mevlana Celaleddin Rumi

B) Hacı Bayram Veli

C) Kaygusuz Abdal

D) Yunus Emre

E) Pir Sultan Abdal

 

51. Hiciv edebiyatımızın en güzel örneklerinden olan bu eserde şair gerçekleşmeyecek hayaller peşinde koşan bir eşeğin başına gelenleri trajikomik bir şekilde anlatır. Fabl türünün ilk örneği sayılan bu eserin didaktik ve alegorik yapısı vardır.

Yukarıda bahsedilen eser ve sanatçısı aşağıdaki­lerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

A) Hayriyye - Nabi

B) Siham-ı Kaza - Neti

C) Harname - Şeyhi

D) Şikayet-name - Fuzuli

E) İskender-name – Ahmedi

 

52. Aşağıdakilerin hangisinde bir bilgi yanlışı vardır?

A) Hoca Dehhani, Anadolu'daki din dışı divan şiirinin kurucusudur.

B) Kadı Burhaneddin şiirlerinin çoğunu aruz ölçüsüy­le kaleme almıştır.

C) Nesimi'nin Farsça ve Türkçe ile yazılmış iki divanı vardır.

D) Mevlana, şiirlerini sağlam bir Türkçe ile kaleme almıştır.

E) Süleyman Çelebi, Vesiletü'n-Necat adlı eseriyle mevlit yazma geleneğini başlatmıştır.

 

53. Hurifilik tarikatının üyesi olan şair, şiirlerini Azeri Türkçes'yle yazmıştır. Tuyuğlarıyla tanınmış olan şairin şi­irlerinde coşkun bir lirizm görülür.

Bu parçada tanıtılan sanatçı aşağıdakilerden han­gisidir?

A) Aşık Paşa B) Nesimi

C) Ahmedi D) Sultan Veled

E) Şeyhi

 

54. Eser dini, tasavvufi konulan işleyen didaktik bir şiir ki­tabıdır. Şiirler genellikle koşma nazım biçimiyle ve he­ce ölçüsüyle yazılmıştır. Hakaniye lehçesiyle yazılan eserde Arapça ve Farsça sözcük sayısı fazla değildir. Eserin yazarı Türk tasavvuf edebiyatının ilk şairi olarak kabul edilir.

Bu parçada sözü edilen yazar ve eseri aşağıdaki­lerden hangisinde verilmiştir?

A) Atabet'ül Hakayık - Edip Ahmet

B) Divan-ı Lügat-it Türk - Kaşgarlı Mahmut

C) Kutadgu Bilig - Yusuf Has Hacip

D) Muhakemet'ül Lügateyn - Ali Şir Nevai

E) Divan-ı Hikmet - Ahmet Yesevi

55. Yusuf Has Hacip'in(I) 1070'te yazdığı Kutadgu Bilig(II) edebiyatımızın ilk mesnevisidir. Edip Ahmet(III) tarafından yazılan Divan-ı Lügati't – Türk(IV) ise Türk dilinin ilk sözlüğü(V), ilk dilbilgisi kitabı sayılır. V

Yukarıdaki numaralanmış yerlerden hangisinde bir bilgi yanlışı vardır?

A) I.       B) II.        C) III.       D) IV.        E) V.

 

56. Eser İslam kültürü etkisindeki ilk ürün olma niteliği ta­şır. Aynı zamanda Türk edebiyatında aruz ölçüsüyle yazılmış ilk eserdir. Alegorik bir eser olmasının yanın­da siyasetname özelliği gösterir. "Mutluluk Veren Bilgi" anlamı taşıyan eser Tabgaç Buğra Han'a sunulmuştur.

Bu parçada sözü edilen eser aşağıdakilerden han­gisidir?

A) Mirat'ül Memalik

B) Atabet'ül Hakayık

C) Divan-ı Hikmet

D) Divan-ı Lügati't-Türk

E) Kutadgu Bilig

 

57. Ayet ve hadislere dayanarak İslam ahlakını öğretmeye çalışan didaktik bir eserdir. Edip Ahmet tarafından 12. yüzyılın başlarında Hakaniye lehçesiyle yazılmıştır. Eser; dindar olmanın erdemlerinden, iyilikten, cömert­likten söz eden bir öğütler kitabıdır.

Yukarıda özellikleri verilen eser aşağıdakilerden hangisidir?

A) Divan-ı Hikmet

B) Kutadgu Bilig

C) Divan-ı Lügat-it Türk

D) Muhakemet'ül Lügateyn

E) Atabet'ül Hakayık

 

58. Didaktik şiirin divan edebiyatındaki en büyük ustası ka­bul edilen şair, şiirlerinde lirizmden çok düşünceye önem verir. "Hayrabat" adlı mesnevisiyle birlikte oğlu­na öğütler verip deneyimlerini anlattığı mesnevisi en tanınmış eserleridir. Bunun yanında "Tuhfet'ül Harameyn" ve "Sur-name" adlı iki eseri daha vardır.

Burada sözü edilen sanatçı aşağıdakilerden hangi­sidir?

A) Hoca Dehhani B) Nabi

C) Nedim D) Ahmet Paşa

E) Şeyh Galip

 

59. Aşağıdakilerden hangisi divan nesrinin özellikle­rinden biri değildir?

A) Şiire göre daha az tercih edilmiştir.

B) Yabancı sözcük ve tamlamalara hemen hiç yer ve­rilmez.

C) Bir gerçeği iletmekten çok ustalık göstermek ama­cıyla yazılır.

D) Cümleler genellikle uzun ve seçilidir.

E) İçerikten çok biçimsel güzelliğe önem verilir.

 

60. Aşağıdakilerden hangisi divan şirinin belirleyici özelliklerinden biri değildir?

A) Biçimsel özelliklerin çoğu zaman arka plana atıl­ması

B) Konuşma diline uzak ağır bir dil kullanılması

C) Konuda herhangi bir özgünlük kaygısı çekilmemesi

D) Genellikle yaşamdan kopuk soyut konuların işlen­mesi

E) Bütünden çok parçanın güzel olmasına özen gös­terilmesi

 

61. Halk şairleriyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangi­si yanlıştır?

A) Şiirlerini halkın konuştuğu dille oluştururlar.

B) Biçimsel kaygıları içeriğin önünde tutarlar.

C) Ürünlerini genellikle sözlü olarak ortaya koyarlar.

D) Somut ve gerçekçi konuları işlerler.

E) Geleneksel şiir kalıpları dışına çıkmazlar.

 

62. Aşağıda verilen halk edebiyatı ile divan edebiyatı karşılaştırmalarından hangisi yanlıştır?

A) Halk edebiyatında görülen halkla iç içelik divan edebiyatında görülmez.

B) Halk edebiyatında ve divan edebiyatında kullanılan ölçüler birbirinden farklıdır.

C) Halk edebiyatında kullanılan yalın dile karşın divan edebiyatında ağır bir dil kullanılır.

D) Halk edebiyatında şekil kaygısı divan edebiyatında görülmez.

E) Her ikisinde de hem dinle ilgili ve hem din dışı ko­nular ele alınmıştır.

 

63. Aşağıdakilerden hangisi Âşık edebiyatı sanatçıları­nın özelliklerinden biri değildir?

A) Bir gelenek içinde düzenli bir eğitimden uzak yetiş­mişlerdir.

B) Şiirlerini saz eşliğinde söylerler.

C) Konuda aramadıkları özgünlüğü biçimsel unsurlar­da ararlar.

D) Şiirlerini halkın konuştuğu dille oluştururlar.

E) Şiirlerini genellikle bir ön hazırlık olmadan doğaçla­ma olarak söylerler.

 

64. (I) Dede Korkut Hikâyeleri ismini genellikle hikâyelerin sonunda görülen ve bilge bir kişilik olan Dede Kor-kut'tan alır. (II) Bu hikâyeler destandan halk hikâyesine geçiş dönemi ürünü olarak değerlendirilir. (III) Bu hikâ­yelerin tamamı düzyazı biçiminde oluşturulmuştur. (IV) içerisinde birtakım olağanüstülüklere yer verilir. (V) Hikâyelerde Oğuzların iç çatışmaları ve düşman­larla yaptıkları savaşları konu edinir.

Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangisinde bir bilgi yanlışı vardır?

A) I.       B) II.        C) III.       D) IV.        E) V.

 

65. Türkçenin Anadolu'da bir edebiyat dili olarak yerleşme­sinde önemli katkılarda bulunan sanatçı eserlerini sa­de bir dille yazdı. Sade bir Türkçe ile Yunus tarzı ilahi­ler söyledi. 12 bin beyitlik ahlaki, tasavvufi, didaktik bir eser olan Garipname adlı eseri yazdı.

Bu parçada tanıtılan şair aşağıdakilerden hangisi­dir?

A) Kadı Burhaneddin        B) Mevlana

C) Pir Sultan Abdal D) Kaygusuz Abdal

E) Âşık Paşa

 

66. Çağatay Türkçesini düzenli bir dil durumuna getiren -----, Leyla ile Mecnun'a doğal bir biçim vermiştir. Türk­çenin gelişmesi için uğraşan sanatçı, Türkçenin Fars-çaya karşı bağımsızlığını korumak için de yılmadan çalışmıştır. Sanatçının bu amaçla yazdığı.....adlı ese­ri ise sanatçının ne kadar bilinçli birTürkçeci olduğunu gösterir.

Bu parçada boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıda­kilerden hangileri getirilmelidir?

A) Yusuf Has Hacip - Kutadgu Bilig

B) Kaşgarlı Mahmut - Divan-ı Lügat-it Türk

C) Süleyman Çelebi - Vesiletü'n-necat

D) Ahmedi - iskendername

E) Ali Şir Nevai - Muhakemet'ül Lügateyn

 

67. Şiirlerinde aşk, yaşama sevinci, özlem, gurbet ve tabi­at temalarını işleyen sanatçı Cumhuriyet döneminin en önemli saz şairlerindendir. Anadolu'nun zengin manevi kaynaklarına dayanan bir kültürü, kendisindeki derin hayal ve zengin düşünce ile birleştirmiş, kendine özgü bir şiir dili oluşturmuştur. Şiirleri "Dostlar Beni Hatırla­sın" adı altında birleştirilmiştir.

Bu parçada tanıtılan saz şairi aşağıdakilerden han­gisidir?

A) Seyrani B) Pir Sultan Abdal

C) Karacaoğlan D) Âşık Veysel

E) Dadaloğlu

 

68. 13. yüzyılda Anadolu'ya Horasan'dan gelen sanatçı Ahmet Yesevi'nin vesilesiyle Anadolu'da Türkmenler ve gayri müslimler arasında Türkçe yazdığı "nefes" ad­lı ilahilerle Müslümanlığı yayma faaliyetlerinde bulun­muştur. Bu ilahilerde daha çok hece vezni ve dörtlükle­ri kullandığı için edebiyatta milli çizgiyi korumuş ve ya­şatmıştır. Tekke edebiyatında önemli bir yere sahip olan sanatçının en önemli eseri "Makalat" tır.

Bu parçada tanıtılan sanatçı aşağıdakilerden han­gisidir?

A) Hacı Bektaş-ı Veli

B) Yunus Emre

C) Pir Sultan Abdal

D) Mevlana Celladdin-i Rumi

E) Sultan Veled

 

69. Aşağıdakilerden hangisi Halk edebiyatının özellik­lerinden değildir?

A) Genellikle yarım uyak kullanılmış cinaslara sıkça yer verilmiştir.

B) Şiirlerde kalıplaşmış söyleyişlere ve söz sanatları­na yer verilmemiştir.

C) islamiyet'in kabulünden önceki dönemle benzerlik gösterir.

D) Hem şiir hem düzyazı alanında eserler kaleme alınmıştır.

E) Nazım birimi olarak dörtlük, ölçü olarak hece ölçü­sü kullanılmıştır.

 

70. Aşağıdaki sanatçı - eser eşleştirmelerinden hangi­si yanhştır?

A) Kaygusuz Abdal - Budalaname

B) Mevlana - Mektubat

C) Sultan Veled - Rübabname

D) Ahmet Fakih - Çarhname

E) Hoca Dehhani - Mantıku't-Tayr

 

71. (I) Âşık edebiyatını oluşturan sanatçılar usta-çırak iliş­kisiyle yetişen gezgin aşık ozanlardır. (II) Şiirlerinde nazım birimi olarak dörtlüğü kullanan bu ozanlar hece­nin 7'li, 8'li ve 11'II kalıplarını sıkça kullanmışlardır. (III) Halk edebiyatının genel özelliklerinden biri olarak yalın bir dil kullanıp söz sanatlarına şiirlerinde fazlaca yer vermezler. (IV) Bu ozanlar şiirlerinde konu olarak aşk, ayrılık , özlem, doğa sevgisi, ölüm gibi konuları iş­lerler. (V) Şiirlerini planlı bir şekilde oluşturan bu sanat­çıların çoğu yüksek tahsil görmüş ozanlardır.

Yukarıdaki numaralanmış cümlelerin hangisinde bir bilgi yanlışı vardır?

A) I.       B) II.        C) III.       D) IV.        E) V.

 

72. Türk dili ve edebiyatı açısından önemli bir yere sahip olan Garipname adlı eserin yazarıdır. Sanatçı 14. yüz­yıl Anadolu'sunun siyasi ve ideolojik birliğinin sağlan­masında ve halkı eğitmekte anadilin gücüne, yararına inanmış bir aydındır. Bu nedenle Garipname bilgilendi­rici ve öğretici yanıyla önemli olduğu kadar yazıldığı dönemin dil özelliklerini taşıması ve Anadolu'da geli­şen edebi dilin Türkçe olması konusunda sanatçının duyarlılığını göstermesi bakımından dikkate değer bir eserdir.

Bu parçada bahsedilen eserin yazarı aşağıdakiler­den hangisidir?

A) Ahmedi

B) Eflaki

C) Ali Şir Nevai

D) Âşık Paşa

E) Hoca Mesud

 

73. I. Türkçenin Farsçadan üstün olduğunu savunan eserdir.

II. Mevlana'nın dini-tasavvufi yönü ağır basan en önemli eseridir.

III. Ali Şir Nevai'nin vezinlerden ve aruz kalıpların­dan bahsettiği eserdir.

IV. Hacı Bektaş-ı Veli'nin tasavvufa gönül verenlere tasavvufun kurallarını anlattığı eseridir.

Aşağıdakilerden hangisi yukarıda bahsedilen eser­lerden bir değildir?

A) Mesnevi

B) Divan-ı Lügati't-Türk

C) MizanüTEvzan

D) Makalat

E) Muhakemetü'l-Lünatevn

 

74. Aşağıdakilerin hangisinde bir bilgi yanlışı vardır?

A) Fatih devrinin en büyük şairi olan Ahmet Paşa, "sultanu'ş-şuara" unvanını kazanmıştır.

B) Şeyhi'nin Har-name adlı eseri hiciv türünün en önemli örneklerindendir.

C) Battal-name ve Danişmend-name 14. yüzyılın önemli mensur eserleridir.

D) Nesimi, "Hayriyye" adlı eserinde Hurufiliğin esasla­rını anlatmıştır.

E) Yunus Emre şiirlerinde Allah ve insan sevgisi ile ta­savvuf inancını işlemiştir.

 

75. 15. yüzyılın mesnevileri söz konusu olduğunda akla gelen ilk isim — olacaktır. Sanatçı ünlü eseri — yazar­ken daha önce yazılmış dini-tasavvufi eserlerden bü­yük ölçüde yararlanmıştır. Bu eser mevlid tarzında ya­zılmış eserlerin en güzeli ve en önemlisidir.

Bu parçada boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıda­kilerden hangileri getirilmelidir?

A) Süleyman Çelebi - Vesiletü'n-Necat'ı

B) Hatiboğlu - Letaif-name'yi

C) Şeyh Galip - Hüsn ü Aşk'ı

D) Fuzuli - Leyla ve Mecnun'u

E) Ruşeni - Neyname'yi

 

76. Divan edebiyatında aşk ve eğlence şairi olarak ün sal­mıştır. Şiirlerini din dışı konulardan ve eğlence hayatın­dan seçer. Lale Devri İstanbul’u onun şiirlerinde yeni­den canlanır. Mahalli unsurları ve şarkı türünü divan şi­irine sokan şairdir.

Yukarıda sözü edilen sanatçı aşağıdakilerden han­gisidir?

A) Baki B) Nedim C) Şeyh Galip

D) Gevheri E) Hoca Dehhani

 

77. Asıl adı Veli olan sanatçı Toroslarda göçebe olarak ya­şayan Türkmenlerin Avşar boyundadır. Divan şiirinden hiç etkilenmemiştir. Göçebeleri zorla köylere yerleştir­mek isteyen devrin yöneticilerine karşı ayaklanan Türkmenleri desteklemiştir. Şiirlerine bu mücadele "Ferman padişahınsa dağlar bizimdir." dizesiyle yansı­maktadır.

Yukarıdaki parçada sözü edilen sanatçı aşağıdaki­lerden hangisidir?

A) Dadaloğlu B) Aşık Çelebi

C) Köroğlu D) Kul Himmet

E) Aşık Ömer

 

78. Aşağıdakilerden hangisi 18. yüzyıl Türk edebiyatı­nın özelliklerinden biri değildir?

A) Mahallileşme akımı ile dilde sadeleşme görülür.

B) Halk şiiri ile Divan şiiri birbirine yaklaşmıştır.

C) Şeyh Galip, Nedim gibi sanatçılar yetişmiştir.

D) Bu dönem şairleri eserlerinde tasavvufa hiç değinme­ni iştir.

E) "Şarkı" adında yeni ve milli bir nazım şekli oluşmuştur.

 

79. —- 17. yüzyıl şairidir. Duraklama döneminde, yönetim ve toplumdaki bozukluklara şahit olur. Çevresindeki bu negatif olgular onu didaktik şiir yazmaya itmiş, eserle­rinde devleti, toplumu ve sosyal hayatı eleştirmesine neden olmuştur. Şiirleri hayat ile alâkalı çözümler üret­meye çalışan, yer yer nasihatte bulunan bir yapıdadır. Kullandığı dilin yalın ve süssüz olması eserlerinin her­kes tarafından anlaşılması ve hayatla iç içe olmasını istemesindendir. IV. Mehmet'in şehzadeleri için yapı­lan sünnet düğününü konu alan Surname adlı bir ese­ri vardır.

Yukarıdaki parçada boş bırakılan yere aşağıdaki­lerden hangisi getirilmelidir?

A) Nabi B) Nedim C) Fuzuli

D) Nefi E) Baki

 

80. Padişahlar, sadrazamlar ile devlet büyüklerine sundu­ğu kasidelerle maddi ve manevi destek kazandı. IV. Murat döneminde sanatının ve ününün zirvesine ulaştı. Ama yazdığı hicviyeler yüzünden zor durumlar­da da kaldı. IV. Murat'ın şairin "Sihâm-ı Kâza" adlı ese­rini okurken saraya yıldırım düştüğü, olayı uğursuzluk sayan padişahın şaire hiciv yazmasını yasakladığı an­latılır. Söylendiğine göre, padişahın şair, bu uyarısına rağmen şair, bir süre sonra Vezir Bayram Paşa'yı hic­vedince boğdurularak öldürülmüştür. Divan edebiyatın­da hicvin en büyük şairidir.

Yukarıda sözü edilen şair aşağıdakilerden hangisidir?

A) Yahya Bey       B) Nedim C) Fuzuli

D) Nefi E) Nabi

 

81. Aşağıda Şeyh Galip ile ilgili verilen bilgilerden han­gisi yanj ıştır?

A) Klasik edebiyatın son büyük şairlerindendir.

B) Şiirlerinde tasavvuf konusu yoğun olarak işlenir.

C) Sebk-i Hindi akımına bağlı şiirler kaleme almıştır.

D) En önemli eseri Hüsn ü Aşk adlı mesnevisidir.

E) Şiirlerinde toplumsal sorunlara ağırlıklı olarak de­ğinmiştir.

 

82. Baki ile Nedim karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi yanlış olur?

A) Baki gazelleriyle Nedim ise şarkılarıyla şöhrete ka­vuşmuştur.

B) Nedim mahallileşme akımını şiire sokmaya çalış­mıştır, Bakide böyle bir çaba görülmez.

C) Baki ve Nedim klasik edebiyatta dil ve üsluplarıyla en önemli şairler arasında kabul edilirler.

D) Bakinin şiirlerinde tasavvufa rastlanmazken, Ne­dim'de tasavvufun etkileri görülür.

E) Nedim şiirlerini konuşur gibi bir üslupla yazmış, Ba­ki ise eşsiz ve kendine has bir üslup peşinde koş­muştur.

 

83. Divan edebiyatının en büyük didaktik şairidir. Eğitime çok önem veren şair hikemi ve öğretici şiir akımının öncüsü olmuştur. Sanatçı şiirlerinde güzeli ve kusursu­zu aramak yerine iyiyi ve doğruyu anlatmıştır. —- bir aşk şairi olmayıp didaktik konularda eserler ver­miştir.

Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A) Baki B) Nefi C) Nabi

D) Naili E) Necati

 

84. Nedim ile Fuzuli'yi karşılaştıran aşağıdaki yargılar­dan hangisi doğrudur?

A) Fuzuli ilahi aşkı konu edinirken, Nedim tasavvuftan hiç etkilenmemiştir.

B) Fuzuli'nin dili Arapça, Farsça kelimelerle ağırlaşır­ken, Nedim sade bir dille yazmıştır.

C) En çok kullandıkları nazım biçimi şarkıdır.

D) Lale devrinde yaşamış, bu dönemin güzelliklerini anlatan şairlerdir.

E) Her iki sanatçı da Leyla ve Mecnun'un hikayesinin anlatıldığı mesnevi yazmıştır.

 

85. Aşağıdakilerin hangisinde bir bilgi yanlışı vardır?

A) Fuzuli, lirik şiirin öncüsü, ilk edebi mektup türünün yazarıdır.

B) Nefi, kasideleriyle ünlü, övgü ve yergi şairidir.

C) Nabi, dilin sade olması gerektiğini savunan bir şa­irdir.

D) Nedim, "mahallileşme akımının öncülerindendir.

E) Baki, şiirlerinde tasavvufu ele almış bir şairdir.

 

86. —- divan şiirinin son büyük şairidir. Şiirinde halk de­yimlerine, İstanbul Türkçesi kullanmaya önem vermiş­tir. Tasavvuf düşüncesini şiirleştirmiş, Allah aşkını eser­lerinde dile getirmiştir. Mecazları ve söz sanatlarını sık­ça kullanmış, tardiye biçiminden ustaca yararlanmıştır. —- mesnevisi ilahi aşk yolunda kişilerin katlanması ge­reken zorlukları işleyen bir eserdir.

Bu parçada boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangileri getirilmelidir?

A) Nedim - Divan

B) Fuzuli - Şah ü Geda

C) Şeyh Galip - Hüsn ü Aşk

D) Şeyhi - Hüsrev ü Şirin

E) Süleyman Çelebi - Vesiletü'n-Necat

 

87. Divan edebiyatının en büyük şairi kabul edilen Fuzu­li'nin birçok eseri vardır. Birçok divan şairi ona nazireler yazmıştır. Fuzuli'nin ünlü mektubu —, Şeyhi'nin eseri gibi hiciv tarzında yazılmış bir eserdir.

Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangileri getirilmelidir?

A) Leyla ile Mecnun - Hayriyye

B) Şikayetname - Harname

C) Beng ü Bade - Hüsrev ü Şirin

D) Siham-ı Kaza - Kabusname

E) Divan-ı Hikmet – Harname

 

88. I. Sade nesrin en güzel örneklerinden "Seyahatname" Evliya Çelebi'nin gezdiği gördüğü yerleri halk diliyle anlattığı eseridir.

II. 17. yüzyılda tarihiyle ün kazanmış Naima, bilim adamı titizliğiyle zamanındaki sosyal bozuklukla­rı anlatmıştır. Önemli eseri Naima Tarihi'dir.

III. "Keşfü'z-Zünun, Cihannuma, Mizanü'l Hak" Katip Çelebi'nin eserleridir.

IV. Kayıkçı Kul Mustafa divan edebiyatının etkisine kapılmamış, Genç Osman Destanı'nı yazmıştır.

V. Nefi, İstanbul Türkçesiyle yazmış, dilini halk diline yaklaştırmış, şarkılarıyla ünlü bir şairdir.

Yukarıdaki numaralanmış cümlelerin hangisinde bir bilgi yanlışı vardır?

A) I.       B) II.        C) III.       D) IV.        E) V.

 

89. 16. yüzyılda yaşamış, koçaklamalarıyla ünlü bir halk ozanıdır. Bolu'nun Gerede ilçesinde doğmuştur. Sanat­çının hayatıyla ilgili efsaneler çoktur. Babasının intika­mını almak istemiş, Bolu Beyi'ne karşı gelmiş ve dağa çıkmıştır. Şairin şiirlerinin konusunu savaş, kahraman­lık oluşturur. Halk şiirinin tüm özelliklerine onun şiirinde rastlayabiliriz.

Bu parçada tanıtılan halk edebiyatı şairi aşağıdaki-lerden hangisidir?

A) Karacaoğlan B) Dadaloğlu

C) Pir Sultan Abdal D) Köroğlu

E) Dertli

 

90. Osmanlı imparatorluğu'nun en zengin çağında yaşa­mış olup Kanuni'nin de beğenisini kazanmış bir şairdir. Biçim yönünden kusursuz şiirler yazan şair döneminde Sultanü'ş-Şuara diye anılmıştır. Kanuni'nin ölümünden sonra yazdığı "Mersiye"si en çok bilinen eseridir.

Bu parçada tanıtılan divan şairi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Fuzuli B) Baki

C) Nabi D) Bağdatlı Ruhi

E) Nefi

 

91. Aşağıdakilerin hangisinde bir bilgi yanlışı vardır?

A) Bazı divan şairleri, şiirlerinde atasözleri ve halk söyleyişlerine yer vererek divan edebiyatında ma­hallileşme akımını başlatmıştır.

B) Su Kasidesi, Leyla vü Mecnun Fuzuli'nin eserlerin­dendir.

C) Divan nesrinin ustalarından Kâtip Çelebi, Cihannü-ma ve Fezleke adlı eserleriyle tanınır.

D) Yiğitlik ve iyilikseverliğiyle ün kazanan Köroğlu Türk dünyasına yayılan Köroğlu Destanı'nın doğu­şunu hazırlamıştır.

E) Genç Osman Destanı, on yedinci yüzyılda üne ka­vuşan yeniçeri ocağından yetişme halk şairi Dertli'ye aittir.

 

92. Aşağıdaki sanatçılardan hangisinin "mesnevi'' na­zım şeklinde yazdığı bir eseri yoktur?

A) Fuzuli B) Nabi

C) Süleyman Çelebi D) Şeyh Galip

E) Baki

 

93. I. Divan şiirine bazı yenilikler getiren Nedim, kısmen sade bir Türkçeyle eserler vermiş, din dışı konularda yazdığı şarkı ve gazellerle ünlenmiştir.

II. Baki, şiirlerini söz ve mânâ sanatlarıyla süslemiş, sağlığında sultanü'ş-şuarâ (şairlerin sultanı) un­vanını almış, Kanuni için bir mersiye yazmıştır.

III. Şiirlerinde aşk, yiğitlik, kahramanlık konularını işle­yen Dadaloğlu, Osmanlı Devleti ile yaptığı müca­delelerine de şiirlerinde yer verir.

IV. Şiirlerinde divan edebiyatının etkisi açıkça görü­len Aşık Ömer hem aruz hem hece ile yazan, üstad kabul edilen 17. yüzyıl saz şairidir.

V. Bir ilim adamı olan Evliya Çelebi'nin eserleri Keş-fü'z-Zünun ve Mizanül-Hak'tır.

Yukarıdaki numaralanmış cümlelerin hangisinde bir bilgi yanlışı vardır?

A) I.       B) II.        C) III.       D) IV.        E) V

 

94. Didaktik şiirleriyle divan şairleri arasında önemli yere sahip olan —-, imparatorluğun duraklama devrinde yazdığı hikemi tarzdaki gazellerle halkın bezginlik ve güvensizlik duygularına tercüman olmuştur. Oğlu için yazdığı —- adlı mesnevisi önemli öğretici bir eserdir. Hayrabad ve Surname diğer önemli eserleridir.

Bu parçada boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangileri getirilmelidir?

A) Fuzuli - Beng ü Bade

B) Ahmedi - Cemşid ü Hurşit

C) Nabi - Hayriye

D) Şeyh Galip - Hüsn ü Aşk

E) Nefi - Siham-ı Kaza

 

95. Kasidelerinde sağlam bir şiir tekniği bulunan sivri dili ile dikkat çeken Nefî'nin hiciv tarzındaki şiirleri topladığı eseri —- dır. Ömrünün sonuna doğru yazdığı "terkib-i bend'iyle ün kazanan divan şairimiz —- dir. Divan ede­biyatından etkilenerek kaside ve gazeller yazan —- bir Divan sahibi halk şairidir. Sergüzeştname adlı bir de mesnevisi vardır.

Bu parçada boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangileri getirilmelidir?

A) Siham-ı Kaza - Bağdatlı Ruhi - Bayburtlu Zihni

B) Su Kasidesi - Kadı Burhanettin - Seyrani

C) Şikâyetname - Nedim - Gevheri

D) Hayriye - Evliya Çelebi - Erzurumlu Emrah

E) Şah u Geda - Şeyh Galip - Karacaoğlan

 

96. Nabi'nin Hayrabad adlı mesnevisinden daha iyi bir eser yazabileceğini kanıtlamak istemiştir. Bunun için, ilahi aşka varmanın güçlüklerini sembollerle anlattığı Hüsn ü Aşk'ı yazmıştır. Geniş hayal gücü, orijinal ben-zetmeleriyle dikkat çeken şair Sebk-i Hindi akımından etkilenmiş ve divan edebiyatının son büyük şairi olarak kabul edilmiştir.

Bu parçada tanıtılan sanatçı aşağıdakilerden han­gisidir?

A) Fuzuli B) Nefi

C) Nedim D) Şeyh Galip

E) Baki

 

97. Aşağıdaki divan şairlerinden hangi ikisi şiirlerinde, dünya hayatının güzelliklerini ve bunlardan zevk alarak yaşamayı ön plana çıkarmıştır?

A) Hoca Dehhani - Fuzuli

B) Şeyh Galip - Şeyhi

C) Nedim - Baki

D) Fuzuli - Ali Şir Nevai

E) Ahmedi - Süleyman Çelebi

 

98. Aşağıdakilerden hangisi Fuzuli ve Şeyh Galip'in ortak özelliklerinden biridir?

A) Eserlerinde ilahi aşkı anlatmaları

B) Sebk-i Hindi akımından etkilenmeleri

C) Azeri şivesiyle eser vermeleri

D) Heceyle yazılmış eserlerinin bulunması

E) Şiirlerinde semboller kullanmamaları

 

99. I. (.....) 16. yüzyılda yaşamış, Pendname'siyle ün kazanmıştır. Bu eserinde, halk dilindeki atasözle­rini ve deyimleri derlemiştir.

II. (.....) İbrahim Hakkı'nın çeşitli bilimlerden söz eden en tanınmış eseridir.

III. (.....) Evliya Çelebi'nin bu eseri sade nesrin en güzel örneklerindendir. Edebiyat tarihi bakımın­dan önemli olduğu kadar coğrafya ve dil açısın­dan da önemlidir.

Yukarıdaki ayraçlarla gösterilen yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangileri getirilmelidir?

A) Fuzuli - İskendername - Sefaretname

B) Güvahi - Marifetname - Seyahatname

C) Seyrani - Nutuk - Keşfü'z-Zünun

D) Baki - Selçukname - Babürname

E) Katip Çelebi - Tezkiretü'ş-Şuara - Peçevi Tarihi

 

100. Aşağıdakilerin hangisinde bir bilgi yanlışı vardır?

A) Dertli ve Emrah aruz ölçüsünü de kullanan halk şa­irlerindendir.

B) Nedim "mahallileşme akımı" da denilen dilde sade­leşmenin öncülerindendir.

C) Namia, Peçevi nesir tarzında verdikleri eserleriyle tanınır.

D) Şeyh Galip'in en tanınmış mesnevisi Leyla vü Mecnun'dur.

E) Seyrani, söylediği hiciv şiirleri ile ün kazanmış bir halk şairidir.

 

101. Sanatçının şiirleri yerleşik yaşama geçmek istemeyen Türkmen aşiretlerinin bir çığlığı sözlü bir tarihi sayılır. Yüz kadar şiiri sözlü kaynaklardan derlenerek günü­müze ulaşmıştır. Kent yaşamını tanımadığından çağ­daşı halk ozanlarında sık rastlanan divan şiirine yakın­lık onda hiç görülmez. Karacaoğlan'ın aşk ve doğa şiirlerindeki üstün yeteneği ile Köroğlu'nun yiğit ve kav­gacı anlatımını birleştirir.

Bu parçada sözü edilen XIX. yüzyıl saz şairi aşağı­dakilerden hangisidir?

A) Âşık Ömer B) Âşık Veysel

C) Bayburtlu Zihni D) Dadaloğlu

E) Seyrani

102. Horasan Türkmenlerinden olan şair, III. Alaeddin Key-kubad döneminde Konya'ya gelmiş, Keykubad'ın em­riyle 20 bin beyitten oluşan Farsça bir Selçuklu Şehna­mesi yazmıştır. Divan edebiyatının din dışı konular iş bilinen ilk şairidir. Şiirlerinde Eski Anadolu Türkçesini kullanan şairin günümüze 6 gazeli ve 1 kasidesi ulaş­mıştır.

Bu parçada sözü edilen XIII. yüzyıl divan şairi aşa­ğıdakilerden hangisidir?

A) Âşık Paşa B) Kadı Burhaneddin

C) Ahmedi D) Ali Şir Nevai

E) Hoca Dehhani

 

103. XVII. Yüzyılda yaşayan sanatçı Türk edebiyatının en büyük seyahat yazarı olarak bilinir. Gördüklerini, ba­şından geçenleri bir hikâyeci kimliğiyle sevimli, cazip, hoş ve çekici bir tarzda anlatmıştır. Diğer divan nesri örneklerine göre daha sade bir dil kullanmıştır. Yer yer mübalağaya kaçarak, şahıslara ve olaylara masal un­surunu katarak anlatıma ayrı bir renk kazandırır. Ede­biyatımızın en büyük seyahat eserlerinden birini yaz­mıştır.

Burada sözü edilen sanatçı aşağıdakilerden hangi­sidir?

A) Katip Çelebi B) Evliya Çelebi

C) Süleyman Çelebi D) Peçevi

E) Ahmet Paşa

 

104. Erken dönem Divan Edebiyatı şairlerindendir ve divan edebiyatının gelişmesine büyük katkısı olmuştur. —, tasavvufi bir kişilik olmasına ve tasavvuf eğitimi almış olmasına rağmen din dışı şiirler yazmayı tercih etmiş­tir. Anadolu'da Hekim Sinan olarak anılmaktadır. Teda­vi ettiği hastalar içinde Sultan Mehmet Çelebi de var­dır. Başarılı tedavi üzerine Sultan Çelebi Mehmet şai­re Kütahya yakınlarındaki Tokuzlu köyünü hediye eder.

Fakat köyde soyulur ve dövülür. Bunun üzerine .....isimli mesneviyi yazar. Bu fabl eserde, kaderi yük taşı­mak olan bir eşeğin semiren öküzlere özenmesi üzeri­ne başına gelenler mizahi ve alegorik bir dil ile hicve-dilmiştir.

Bu parçada boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A) Şeyhi - Harname

B) Ahmedi - iskendername

C) Süleyman Çelebi - Vesiletü'n-necat

D) Nefi - Siham-ı Kaza

E) Nabi – Hayrabat

 

105. Günümüzde okunan hikâye ve romanlar yerine eski­den de hikâyeler, menkıbeler, kıssalar okunurdu. Eski Anadolu Türkçesinin en çok okunan eserlerinden biri de Mantıku't-Tayr'dır. Bu eser aşk temasını işler. —- tarafından dilimize çevrilmiştir. Şairin ayrıca dini ve tasavvufi konuları işlediği Felekname adlı bir eseri de vardır.

Bu parçada verilen bilgilere göre boş bırakılan ye­re aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A) Ahmedi B) Kadı Burhaneddin

C) Gülşehri D) Şeyhi

E) Nefi

 

106. 15. yüzyılda konuşma diline yakın bir yazı diliyle men­sur eserler yazmıştır. —-'nin eser verdiği dönemde di­ğer dillerden yapılan tercümeler bile ağır bir dille yapı­lıyordu. Sanatçı, bu nedenle II. Murat'ın emriyle Kabusname adlı eseri yeniden tercüme etmiştir.

Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A) Mercimek Ahmet B) Âşık Paşa

C) Şeyhi D) Sinan Paşa

D) Süleyman Çelebi

 

107. Hicviyeleri ile ünlü olan sanatçı yazdığı hicivlerle döne­min birçok isminin nefretini ve öfkesini üstüne çekmiş­tir. Hiciv dendiğinde Türk edebiyatında akla gelen isim­lerin başında gelir. Hicvin yanı sıra övgü edebiyatında da oldukça başarılıdır. Bugün Divan edebiyatının en beğenilen kasidelerinden birçoğu onun eseridir. Yazdı­ğı kasideler güçlü tekniği ve değişik ahengi ile öne çı­kar. Zaman zaman kasidelerinde gördüğümüz aşırı süs ve abartılar bile, güzel ahengi ile yapaylıktan uzak doğal bir havadadır. Siham-ı Kaza hicivlerinin yer aldı­ğı eseridir.

Bu parçada tanıtılan şair aşağıdakilerden hangisi­dir?

A) Nef'î B) Nabi C) Naili

D) Nedim E) Bağdatlı Ruhi

 

108. Türkçe divanındaki şiirlerini Azeri lehçesinde yazan sanatçının aynı zamanda Arapça ve Farca divanları var­dır. Eserlerinde kullandığı dil dönemindeki divan şairle­rine göre daha sade, anlaşılır bir Türkçedir. Halk deyiş­lerinden bolca yararlanmıştır. Bedensel zevklerden zi­yade tasavvufi bir aşk, ayrılık acısı şiirlerinin konusunu teşkil etmiştir. Leyla ve Mecnun mesnevisi aynı konu­da yazılmış en iyi mesnevilerden biridir. Kanuni'nin Bağdat'ı fethinden sonra padişaha kasideler sunmuş­tur. Padişah tarafından beğenilen kasideler karşılığın da 9 akçelik maaşla ödüllendirilmiştir. — maaşını ala­mayınca — adlı eserini yazmıştır.

Bu parçada boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A) Şeyhi - Harname

B) Ahmedi - İskendername

C) Fuzuli - Şikayetname

D) Nefi - Siham-ı Kaza

E) Nabi – Hayrabat

 

 

İslamiyet Öncesi Türk Edebiyatı, İslami Devir Türk Edebiyatı

 

1.E

2D

3.B

4.D

5.C

6.C

7.A

8. E

9.D.

10.A

11.E

12.C

13.A

14.B

15.A

 

16.E

17.D

18.E

19.A

20.C

21 D

22.D

23.A

24.A

25.C

26.C

27.E

28.E

29.E

30.D

 

31.C

32.C

33.A'

34.B

35.D

36.B

37.A

38.D

39.E

40.D

41.C

42.B

43.E

44.B

45.B

 

46.E

47.A

48.B

49.C

50.D

51.C

52.C

53.B

54.E

55.C

56.E

57 E

58.B

59.B

60.A

 

 

61. B

62.D

63.C

64.C

65.E

66.E

67.D

68.A

69.B

70.E

71.E

72.D

73.B

74.D

75.A

 

76.B

77.A

78.D

79.A

 

80.D.

. 81.E

82.D

83.C

84.A

85.E

86.C

87.B

88.E

89.E

90.B

 

91 .E

92.E

93.E

94.C

95.A

96.D

97.C

98.A

99.B

100.D

101.D

102.E

103.B

104.A

105.C

 

106.A

107.A

108.C

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile