HABER

İletişim veya yayın organlarıyla verilen bilgiye haber denir.

Bir olay ya da olgu üzerinde edinilen bilgiye haber denir.

Bir olayın haber olması için bazı ölçütlerin bulunması gerekir:

Haberin Sıklık Değeri: Bir olayın gün boyu sürmesi ile kısa sürede olup bitmesi haber değerini değiştirir. (Üç ayda biten köprünün haberi değerli değilken köprü yapımında çöken bölüm haber değeri taşır.)

Haberin Yoğunluk Değeri: Eşdeğerleri ile karşılaştırıldığında daha iyi, daha büyük, daha etkileyici olması (Müzayedede en pahalı parçanın haber değeri vardır. Diğerleri ayrıntı olarak verilir.

Haberin Açıklığı: Konunun ya da olayın kolay ve anlaşılır olması haber değerini artırır. (Herkesin anlayacağı bir dille yazılan kalp nakli ameliyatı haberi)

Haberin Anlamlılığı: Haber olacak olay, kültürel yakınlık ve ilgililik barındırıyorsa haber olma olasılığı yüksektir. (Yaşadığımız kente yapılan bir hayvanat bahçesi haberi, bizi başka bir kentte yapılan hayvanat bahçesi haberinden daha çok ilgilendirir.)

Haberin Devamlılığı: Bir olayın devamıyla ilgili gelişmeler, birbirini izleyen aşamalar haber değeri taşır. (Düşen yolcu uçağıyla ilgili gelişmeler, kazanın neden meydana geldiği haber değeri taşır.)

Haberin Beklenmedikliği: Anında meydana gelen, tahmin edilmeyen ve beklenmedik şekilde gerçekleşen olaylar haber değeri taşır. (deprem, fırtına, düşen yolcu uçağı)

Haberin Uyumluluğu: Habere konu olan olay, yayın organlarının beklentilerine ve isteklerine ne kadar uygunsa haber olma ihtimali o kadar yüksektir. (Yasaklanan bir ilaçla ilgili basın bültenlerinin hazırlanması, yayın organlarının siyasi duruşu)

Bir olayın haber değeri taşıması için bu olayın çok sayıda kişiyi ilgilendirmesi, yeni olması, ilginç ve farklı olması, nadir olması, heyecan uyandırması gerekir.

 

HABER ÇEŞİTLERİ

Olay Haber:  Toplumu ilgilendirecek bir olaya hakkındaki bilgilerin haber dilinde aktarılıp sunulması. Sıcak gelişmeler ve önceden planlanmış etkinlikler. (kar yağışının olumsuz etkileri, depremin önceden tahmin edilmesine yönelik kurulan istasyonların anlatılması)

Araştırma Haber: Detaylı araştırmalara dayanan, özel bir çalışma ve çaba çerçevesinde hazırlanana haberlerdir.  (Bir eğitim kurumunun başarısını bilgi ve belgelerle detaylı bir şekilde ele alan haber)

Derleme Haber: Değişik zamanlarda olmuş olayları , bilgive belgelerle birleştirerek haber haline getirmedir. (Türkiye’nin Avrupa Birliğine girme süreci başlangıcından bugüne geçirdiği süreçler)

Öykü Haber: Habere konu olan olayları dramatize edilerek yazılmasıdır. Olay öykü havasında verilir. (Genç yaşta yakalandığı bir hastalık sonucu ölen bir kişinin yaşadıkları dramatize edilerek öykülü bir şekilde verilebilir. Sağlık alanındaki gelişmeler, yeni tedavi yöntemleri)

Bilgi Haber: Herhangi bir alandaki gerekli bilgileri içeren haber(Alternatif tıp haberleri)

 

HABER KAYNAKLARI

Birinci el kaynaklar: Olayı yaşayan gören ya da olayla ilgili bilgi verebilecek kaynaklardır. Muhabirin olayların içinde yaşayarak elde ettiği verilerle oluşturduğu haberler de bunlardandır.

İkinci el kaynaklar: Haber ajansları, basın bildirileri, bültenler, açıklamalar, kamu ve özel sektör kuruluşları, odalar, dernekler, vakıf ve kişilerden çeşitli yol ve yöntemlerle gelen bilgi, belde ve veriler.

GAZETELERE HABER ÜÇ KAYNAKTAN GELİR

Resmi kaynaklar: Kamu kuruluşları, hükümetlerin temsil edildiği uluslar arası kuruluşlar

Özel kaynaklar: Sendikalar, meslek odaları ve kuruluşları, dernekler, vakıflar gibi sivil toplum örgütleri, işletmeler, çok uluslu kuruluşlar ve şirketler

Haber ajansları, diğer medya kaynakları: Haberi kitle iletişi araçlarına aktaran kuruluşlara haber ajansı denir.

Uluslar arası Reuters, Associated Press (İngiliz, ABD kaynaklı)

Anadolu Haber Ajansı (AA)  Doğan Haber Ajansı (DHA)

Diğer kaynaklar: İnternet üzerinden çeşitli kuruluşların duyurduğu haberler

Haber yazıları güncel, farklı anlamlara neden olmayacak, ilginç, okuyucu için önem taşıyan, doğru, nesnel ve güvenilir metinler olmalıdır. 5N 1K ilkesine dayanır.

 

5N 1K Kuralı

 

Ne: Olay ne? Ne oldu?  Konuyu verir.

Kim:Kimle, neyle ilgili, kimin başından geçiyor?

Nerede: Olay nerede oldu?

Ne Zaman: Olaya ne zaman gerçekleştir?

Nasıl: Olay nasıl gerçekleşti?

Niçin: Olay niçin gerçekleşti? Böyle bir olay neden oldu?

 

Haberin yapısı üç temel bölümden oluşur: 1-Başlık 2-Giriş  3-Gövde

 

HABER YAZMA SÜRECİNİN AŞAMALARI

  • Düşünme ve odak noktasını bulma
  • Bilgi toplama
  • Haber yazma
  • Denetim ve doğrulama

 

HABER YAZMA TEKNİKLERİ

Ters Piramit Tekniği

Düz Piramit Tekniği

Dörtgen (kare) tekniği

Konuşma Dili Tekniği

Serbest Yazım Tekniği

 

HABER YAZARKEN DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR

Haberin bir kaynağın ağzından aktarılarak yazılması yararlıdır.

Doğru, kısa ve kolayca anlaşılır olmalıdır.

Bir cümlede sadece bir fikre yer verilmelidir.

Yabancı kelimeler açıklanmalı, haberi okuyanlar, dinleyenler sözlüğe bakmak zorunda kalmamalı.

Etken fiiller kullanılmalı.

Haberle ilişkili kişiler iyice tanıtılmalı.

Haberi yazan kişi kendi fikirlerini habere katmamalı.

Haber kaynağı belirtilmelidir.

Haber yazımında fazla ve gereksiz cümleler kullanılmamalıdır.

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile

Joomla SEF URLs by Artio