{tab=OSMANLI SİYASİ TARİHİ TEST}

OSMANLI SİYASİ TARİHİ-II (1800-1900)

1. Osmanlı Devleti’nde XIX. yüzyılda yaşanan;

I. Balta Limanı Ticaret Sözleşmesi'nin imzalanması

II. Hünkar İskelesi Antlaşmasının imzalanması

III. Tanzimat Fermanı'nın ilan edilmesi

IV. Kutsal yerler sorununun çözümlenmesi

gibi gelişmelerden hangilerinin İngiltere'nin desteğini sağlamak amacına yönelik olduğu savunulabilir?

A) I ve III       B) II ve III     C) III ve IV

D) I ve II        E) II ve IV

 

2. Tanzimat Fermanı'nın ilan edilme amaçlarından biri de Avrupalı devletlerin desteğini kazanmaktır.

Aşağıdaki sorunlardan hangisinin çözümlenmesi Osmanlı Devleti'nin bu amacına ulaştığını kanıtlar?

A) Dış borçlar

B) Yemen ayaklanması

C) Kapitülasyonlar

D) Boğazlar

E) Yeniçeri ordusunun kaldırılması

 

3. Osmanlı Devleti ile Rusya arasında;

- 1711 Prut Savaşı'ndan önce İsveç kralının Osmanlılara sığınması,

- 1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı öncesinde Lehlilerin Osmanlılara sığınması,

- 1853-1856 Kırım Savaşı öncesinde Macar mültecilerinin Osmanlılara sığınması

gibi sorunlar yaşanmıştır.

Bu bilgilere bakılarak aşağıdaki sonuçlardan

hangisi çıkarılamaz?

A) Osmanlı Devleti ile Rusya arasında savaşlar olmuştur.

B) Mülteciler, Osmanlı Devleti'ni Rusya'ya karşı savaşa kışkırtmıştır.

C) Osmanlı Devleti Ruslardan kaçanlar için güvence olmuştur.

D) Rusya'nın çıkarları ile Osmanlı Devleti'nin çıkarları birbirleriyle çatışmaktadır.

E) Mülteciler sorunu Osmanlı Devleti ile Rusya'nın savaşmasında etkili olmuştur.

 

4. Tanzimat Fermanı (1839) ile uygulamaya konulan;

I. Herkesin mal ve can güvenliği sağlanacak

II. Vergiler herkesin gelirine göre alınacak

III. Kanun karşısında herkes eşit sayılacak

IV. Devlet memurları sadece hazineden maaş alacak

gibi düzenlemeler aşağıdakilerden hangisine kanıt olarak gösterilemez?

A) Rüşvetin önlenmeye çalışıldığı

B) Mülkiyet hakkının güvenceye alındığı

C) Halkın devlet yönetiminde söz sahibi olduğu

D) Vergi adaletinin sağlanmaya çalışıldığı

E) Hukuk devleti olma yolunda adım atıldığı

 

5. Kırım Savaşı'nda İngiltere ve Fransa; Rusya'nın Karadeniz'deki savaş filosu ve tersanelerini etkisiz kılmakta gösterdiği çabayı kara savaşlarında göstermemiştir.

Bu durumun nedeni olarak aşağıdakilerden hangisi gösterilebilir?

A) Hıristiyan bir devlet olan Rusya'ya fazla zarar vermek istememeleri

B) Rusların çok güçlü kara kuvvetlerinden çekinmeleri

C) Batı kamuoyunun tepkisinden çekinmeleri

D) Osmanlıların güçlenmesinden çekinmeleri

E) Rusya'nın Akdeniz'e inmesini engellemekle yetinmeleri

 

6. Kırım Savaşı'ndan sonra imzalanan Paris Antlaşması'nın bazı maddeleri şunlardır:

I. Osmanlı Devleti bir Avrupa devleti sayılacak

II. Islahat Fermanı'nın uygulanmasına Avrupa devletleri karışmayacak

III. Osmanlı Devleti'nin toprak bütünlüğü Avrupalı devletler tarafından garanti altına alınacak

IV. Eflak ve Boğdan'ın özerkliği Avrupa devletlerinin koruması altında olacak

Bunlardan hangileri, Osmanlı Devleti'nin "kendi topraklarını koruyamayacak kadar güç yitirdiğinin" kanıtıdır?

A) I ve II        B) II ve III     C) III ve IV

D) I ve III       E) II ve IV

 

7. Islahat Fermanı'nın hazırlanma amacı, Avrupalı devletlerin Osmanlı Devleti'nin içişlerine karışmasını engellemek idi. Ancak bu ferman Osmanlı Devleti'nin içişlerine daha çok karışmalarına yol açmıştır.

Bu duruma neden olarak fermanın aşağıdaki özelliklerinden hangisi gösterilebilir?

A) Azınlıklara yönelik olarak hazırlanması

B) Paris Konferansı'nda batılı devletlerin onayına sunulması

C) Avrupa'daki gelişmelerden etkilenmiş olması

O) Tanzimat Fermanı'nı tamamlayıcı nitelik taşıması           E) Padişahın onayıyla yayınlanmış olması

 

8. Bilgi: Paris Antlaşması'na göre, Rusya Karadeniz'de savaş gemisi ve tersane bulundurmayacaktı. Ayrıca Osmanlı Devleti'nin toprak bütünlüğü Avrupa devletlerinin garantisi altında olacaktı.

Durum : Fransa 1870'de Almanya ile yaptığı savaşta yenilince bu garanti işlerliğini kaybetti.

Bilgi ile durum birlikte değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisinin durumun sonucu olarak ortaya çıktığı savunulabilir?

A) Yeni Osmanlıların isteği ile meşrutiyetin ilan edilmesi

B) Düyun-u Umumiye İdaresi'nin kurulması

C) Islahat Fermanı'nın yayınlanması

D) Rusya'nın Karadeniz'in tarafsızlığı maddesini tanımadığını açıklaması

E) Fransızlara verilen kapitülasyonların kaldırılması

 

9. İngiltere ve Fransa'nın XIX. yüzyılda görülen;

I. Kendi uygarlıklarını Osmanlı Devleti'ne benimsetme

II. Osmanlı Hıristiyanlarının haklarını yetersiz bularak artırılmasını sağlama

III. Osmanlı Devleti'ne Rusya'nın baskı yapmasını engelleme

IV. Ulusçuluk akımının Osmanlı ülkesinde yayılmasına neden olma

gibi girişimlerinden hangilerinin, Osmanlı İmparatorluğu’ndaki parçalanma ve çöküşü hızlandırmaya yönelik olduğu söylenebilir?

A) II ve IV     B) III ve IV    C) I ve III

D) I ve II        E) I ve IV

 

10. 1876'da İstanbul'da; Balkanlarda çıkan ayaklanmaları görüşmek üzere Rusya, İngiltere, Avusturya, Fransa ve Osmanlı Devleti'nin katılımıyla bir konferans toplandı. Osmanlılar konferans toplanmadan önce Kanun-i Esasi çalışmalarını bitirmişlerdi. Konferans toplantı halinde iken meşrutiyet ilan edildi.

Bu bilgilere göre, Osmanlı Devleti'nin;

I. Avrupa devletlerinin içişlerine karışmasını önlemek

II. Padişahın yetkilerini kısıtlamak

III. Devletin dağılmasını engellemek

IV. Balkan halkının bağımsızlık kazanmasını sağlamak

gibi politikalardan hangilerini gerçekleştirmek istediği savunulabilir?

A) I ve III       B) II ve III     C) II ve IV

D) I ve II        E) III ve IV

 

11. Kanun-i Esasi'nin ilanı ile Mebusan Meclisi açılmış ve Osmanlı halkı seçme ve seçilme hakkını kullanarak padişahın yanında yönetime katılmıştır.

Bu durum, Osmanlı Devleti'nde aşağıdakilerden hangisinin gelişmeye başladığının kanıtıdır?

A) Teokratik devlet düşüncesinin

B) Hukuk devleti anlayışının

C) Ulusal devlet düşüncesinin

D) Laik devlet anlayışının

E) Halk egemenliği düşüncesinin

 

12. 1877-1878 Osmanlı-Rus savaşı sonunda imzalanan S Berlin Antlaşması ile Bosna-Hersek; Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'nun yönetimine, Makedonya ise Osmanlılara bırakıldı.

Bu kararların amacı olarak aşağıdakilerden hangisi gösterilebilir?

A) Türklerin göç etmesini sağlamak

B) Boğazların güvenliğini sağlamak ;

C) Yunanistan'ın güçlenmesine engel olmak

D) Rusya'nın Akdeniz ile bağlantısını kesmek

E) Haydarpaşa-Bağdat demiryolu için elverişli ortam hazırlamak

CEVAP ANAHTARI________

1. A 2. D 3. B 4. C 5. E 6. C 7. B 8. D 9. A 10. A 11. E 12. D


{tab=OSMANLI DEVLETİ-KURUMLAR, KÜLTÜR ve UYGARLIK TESTİ}

OSMANLI DEVLETİ-KURUMLAR, KÜLTÜR ve UYGARLIK

 

1. Osmanlı Devleti, kültür ve uygarlık alanında Anadolu Selçuklularından etkilenmiştir.

Aşağıdakilerden hangisi, bu etkilenmenin kanıtlarından biri olarak gösterilemez?

A) Divan teşkilatının kurulması

B) Vakıf toprak uygulaması

C) Hükümdarların sultan unvanı kullanması

D) Tımar sisteminin geliştirilmesi

E) Toprakların hanedan üyeleri arasında paylaşılmaması

 

2. Osmanlı Devleti'nde yönetimde padişahların mutlak egemenliğinin sınırlandığına kanıt olarak, aşağıdaki görev veya yetkilerinden hangisi gösterilebilir?

A) Sadrazamları görevden alma

B) Uygulamalarda şeyhülislamdan fetva alma

C) Ordulara komutanlık etme

D) Antlaşmaları onaylama

E) Divanın çalışmalarıyla ilgili bilgi alma

 

3. Tımarın çekirdeğini oluşturan kısma kılıç tımarı denir. Sipahi olan herkes için başlangıçta çekirdek kısmı vardı. Bu bölüm zamanla büyüyebilir fakat çocuklara geçemezdi.

Tımarın büyüyen kısımlarının çocuklara geçmesinin engellenmesinin amacı olarak aşağıdakilerden hangisi gösterilebilir?

A) Bayındırlık çalışmalarını düzenlemek

B) Vergi toplamayı kolaylaştırmak

C) Tımar arazinin mülk araziye dönüşmesini önlemek

D) Tarımsal çalışmaları özendirmek

E) Asker sayısının artmasına engel olmak

 

4. Osmanlı Devleti'nde toprak yönetiminin sosyal, siyasi ve askeri bakımdan büyük önemi vardı. Toprak yönetiminde dirlik sisteminin uygulanışı çok ayrıntılı bir şekilde belirlenmişti.

Aşağıdakilerden hangisi, dirlik sahiplerinin görevlerinden biri değildir?

A) Tımarlı sipahi yetiştirmek

B) Vergi toplamak

C) Bulundukları bölgenin güvenliğini sağlamak

D) Kendi bölgesinde yaşayanları yargılamak

E) Devlet otoritesinin sağlanmasında yardımcı olmak

 

5. Osmanlı Devleti'nde miri arazi devlete aittir. Miri araziyi elinde bulunduran reaya (köylü) toprağı boş bırakmamak zorundaydı.

Bu uygulamanın amacı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Reayanın güçlenmesini engellemek

B) Tarımsal üretimin sürekliliğini sağlamak

C) Toprağın nadasa bırakılmasını önlemek

D) Miri arazilerin mülk araziye dönüşmesini engellemek

E) iltizam sistemini yaygınlaştırmak

 

6. Osmanlı halkı, çeşitli din, mezhep ve uluslara mensup insanlardan oluşuyordu. Ancak toplum ırk esasına göre değil, düşünce ve inanç esasına göre örgütlenmişti.

Aşağıdakilerden hangisi, bu duruma kanıt olarak gösterilemez?

A) Müslüman olmayan halkın cizye vergisi ödemesi

B) Lonca teşkilatına sadece Müslüman esnafların girebilmesi

C) Müslümanlardan ürün vergisi olarak öşür alınması

D) Türk ve Müslüman olmayanların medreselere alınmaması

E) Devlet işlerinin yürütüleceği Divan-ı Hümayun'un kurulması

 

7. Osmanlı Devleti’nde aşağıdakilerden hangisi iç güvenliği sağlamak ve ticareti geliştirmek amacına yönelik olarak kurulmuştur?

A) Humbaracılar

B) Akıncılar

C) Azaplar

D) Derbent muhafızları

E) Tımarlı sipahiler

 

8. Osmanlı Devleti'nde bazı gelirlerin kiralama yoluyla toplanması sistemine iltizam adı verilir.

Aşağıdakilerden hangisi, iltizam sisteminin giderek yaygınlaşmasının ortaya çıkardığı sonuçlardan biri olarak gösterilemez?

A) Kapıkulu askerlerinin sayısının azalması

B) Halkın vergi yükünün ağırlaşması

C) Ayan denilen feodal beylerin ortaya çıkması

D) Merkezi otoritenin zayıflaması

E) Miri toprakların mülk toprak haline gelmesi

 

9. Osmanlılarda temel hukuk kuralları, İslam dininin koyduğu hukuk kurallarıydı. Buna şeriat denirdi. Şeriat ile çelişmemek şartıyla padişaha kural koyma yetkisi tanınmıştı. Padişahın bu yetkisine dayanarak koyduğu kurallara örfi hukuk adı verilirdi.

Bu bilgilere bakılarak aşağıdaki yargılardan hangisine varılamaz?

A) Padişahın otoritesini artırmaya yönelik bir devlet anlayışı görülmektedir.

B) Şeriat kuralları, gerektiğinde padişahın yetkisini azaltmaktadır.

C) Devlet yönetimi ile ilgili kurallar tamamen örfi hukuka göre yürütülmektedir.

D) Padişah, devlet ve memleket işleyişiyle ilgili kanunlar yapabilmektedir.

E) Devlet işlerinde şer'i ve örfi hukuk birlikte kullanmaktadır.

 

10. Osmanlı Devleti’nde;

- Kuruluş döneminde sadrazamlık makamını elinde tutan Çandarlı ailesinin, İstanbul'un fethinden sonra yönetimdeki etkinliği sona ermiştir.

- XVII. yüzyılda sadrazamlık makamını 35 yıl elde tutan Köprülüler ailesinin, XVIII. yüzyılda siyasal gücü kalmamıştır.

Bu bilgiler birlikte değerlendirildiğinde, Osmanlı toplum yapısı ile ilgili olarak aşağıdaki genellemelerden hangisine ulaşılabilir?

A) Soy esasına dayalı bir yönetici sınıfı oluşmamıştır.

B) Sadrazamlık veraset yoluyla el değiştirmektedir.

C) Başarılı yöneticiler görevden uzaklaştırılmıştır.

D) Yönetimde devşirme kökenlilerin etkisi artmıştır.

E) Üst düzey görevlere belirli kişiler gelebilmiştir.

 

11. XV. yüzyılda Osmanlı pazarlarında yerli ürünlerin oranı yabancı ürünlere oranla daha fazla iken XIX. yüzyılda bu durum tersine bir gösterge çizmiştir.

Bu değişiklikte aşağıdakilerden hangisinin etkili olduğu savunulamaz?

A) Lonca teşkilatının uygulamalarının

B) Avrupa devletlerine tanınan ayrıcalıkların

C) Avrupa devletlerinin Sanayi Devrimi'ni gerçekleştirmelerinin

D) Osmanlı Devleti'nin açık pazar haline gelmesinin i

E) Alınan dış borçların

 

12. Osmanlılarda Enderun adı verilen okul hangi

amaç için açılmıştır?

A) Devlet adamı yetiştirmek

B) Hıristiyan çocukları İslamlaştırmak

C) Devlete asker yetiştirmek

D) Medreselere müderris yetiştirmek

E) Teknik okullara öğretmen yetiştirmek

CEVAP ANAHTARI________

1. E 2. B 3. C 4. D 5. B 6. E 7. D 8. A 9. C 10. A 11. E 12. A