DEĞERLENDİRME SORULARI (sayfa 161, 162)

A. Aşağıdaki soruyu sözlü olarak cevaplayınız.

Göstermeye bağlı edebî türler hangileridir? Maddeler hâlinde defterinize yazınız.

CEVAP: Tiyatro, opera, bale, pandomim, drama, sinema

 

Trajedi türünün özellikleri nelerdir?

 

TRAJEDİ:

Seyirciye, hayatın acıklı yönlerini göstermek, ahlak, erdemi anlatmak için yazılmış manzum eserlerdir.

*Konusunu seçkin kimselerin hayatından ya da mitolojiden alır.

*Kahramanları tanrılar, tanrıçalar ve soylu kimselerdir.

*Kusursuz bir üslubu vardır. Kaba sözlere yer verilmez.

*Eser baştan sona kadar ağırbaşlı, ciddi bir hava içinde geçer.

*Çirkin olaylar, seyircinin gözü önünde gerçekleştirilmez, sahne arkasında gerçekleştirilir. Bu olaylar haberciler tarafından sahnede aktarılır.

*Üç birlik kuralına uyulur.( Yer, zaman, olay )

*Oyunda korolara yer verilir.

*Ünlü trajedi yazarları;

Eski Yunan; Aiskhylos, Eurupides, Sophokles.

Fransız; Corneille, Racine.

http://www.sorucenneti.net/siir-bilgisi-duz-yazi-turleri/duz-yazi-turleri-nesir-turleri.html

 

B. Aşağıdaki cümlelerde yer alan bilgilerin doğru olup olmadığını belirleyerek uygun seçe­neği işaretleyiniz.

Göstermeye bağlı edebî metinler, anlatmaya bağlı edebî metinler gibi yapı (olay örgüsü, kişiler, zaman, mekân), tema, dil ve anlatım, zihniyet, gelenek, yazar vb. unsurlarına göre incelenebilir.     Doğru ( X )-Yanlış ( )

Sahnelenmek üzere ortaya konan tiyatro metni, edebiyatın konu alanına girmemektedir.

Doğru ( )-Yanlış (X )

Tiyatro metinlerinde olay örgüsüne dramatik örgü adı verilir. Doğru ( X )-Yanlış ( )

Karagöz oyunu, orta oyunu ve meddah hikâyelerinden farklı olarak sahnede değil; ışıklandırılmış bir perde önünde çubukların uçlarına takılmış resimlerin oynatılmasına dayalı bir göl­ge oyunudur.   Doğru ( X )-Yanlış ( )

Karagöz oyunu İslamiyetten önce ortaya çıkmıştır.

Doğru ( )-Yanlış ( X )

 

•  Karagöz oyunu bir gölge tiyatrosudur.      Doğru ( X ) - Yanlış ( )

•  Tiyatro türünün gelişip yaygınlık kazandığı 19. asırdan itibaren trajedinin yerini dram al­mıştır.            Doğru ( X )-Yanlış ( )

•  Tiyatro kendine özgü kuralları ve özellikleri olan edebiyattan ayrı bir sanat dalıdır.

Doğru ( ) - Yanlış ( X )

•  Komedi türüne baştan sona kadar acıklı ve ciddi bir hava hâkimdir.

Doğru ( ) - Yanlış (X )

 

C. Aşağıdaki çoktan seçmeli soruları cevaplayınız.

1. Tiyatro, insanları baskıdan kurtarır, onların düşünüp de yüksek sesle söyleyemeyeceği şeyleri dile getirir. Açık sözlü bir sanattır tiyatro, hemen herkese hitap eder; onun için de bazı dönemlerde kendisinden korkulan, çekinilen bir kurum kimliği kazanmıştır. Nitekim Gogol'un “Yüzünüz çarpıksa aynaya kızmayın; o, her şeyi olduğu gibi gösterir.” sözü tiyatronun yasaklandığı bir dönemde söylenmiştir. Bu söz aynı zamanda onun işlevini de açıklar.

Bu parçada tiyatroyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?

A)  İnsanların içinden geçenleri ortaya koymasına

B)  Gerçekleri değiştirmeden yansıtmasına

C)  Etkileyici bir sanat dalı olmasına

D)  Eğitici ve öğretici yanının ağır basmasına

E)  Geniş kitlelere seslenebilmesine

1990ÖSS

 

CEVAP: D

 

2. “Tiyatro bir odak noktasıdır; dünyada, tarihte, insanda her ne varsa oraya yansıyabilir ama sanatın sihirli değneği altında.”

Aşağıdaki yargılardan hangisi bu cümlede söylenmek istenene en yakındır?

A)  Sanat eseri, hayatı olduğu gibi yansıtmalı, eğlendirmeli ve her sosyal tabakaya seslenmelidir.

B)  Sanatta gerçek, basit bir kopyadan ibaret olmamalı, yazarın kafasından geçip onun görüşüyle bize sunulmalıdır.

C)  Sanatçı öncü olmak, halkın yürüdüğü yoldan ilerisini bir projektör gibi aydınlatmak zorundadır.

D)  Sanatçı bir gözlemci ve deneyimcidir; olayları ve kişileri gözlemlediği gibi verir.

E)  Sanatçı, toplumdaki işlevini, sanat kaygısını her şeyin üstünde tutmakla gerçekleştire­bilir.

2005 - ÖSS

 

CEVAP: B

 

3.  Karagöz oyunu, Osmanlı-Türk toplumunun, yüzyıllarca yaşamış sanat dallarından biridir. Tanzimat’tan bu yana, özellikle Cumhuriyet Döneminde yerini, Batı’dan gelen sinema ve tiyat­roya bırakmıştır. Bu sanat dalı, bugün bize çok uzak ve yabancı gelen İslam uygarlığı dönemin­de, halkın dilini, inançlarını, geleneklerini, zanaatlarını, siyasal ve toplumsal olaylar karşısında­ki düşünsel ve ruhsal durumlarını yansıtan zengin bir kaynaktır. Geçmişi tanımak ve öğrenmek isteyenler bu kaynağı değişik açılardan değerlendirebilirler.

Bu parçada, Karagöz'le ilgili olarak aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?

A)  Toplumsal yaşamı yansıtan uzun bir geçmişi olduğuna

B)  Günümüzde yerini başka sanat dallarının aldığına

C)  Güldürü öğelerinden yararlanarak oluşturulduğuna

D)  Farklı yönlerden incelenmeye uygun bir kapsamı bulunduğuna

E)  Eski dönemler hakkında bilgi verdiğine

1994 – ÖSS

 

CEVAP: C

 

4.  Tragedya türü ile ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

A)  Acıklı yönü ağır basan bir tiyatro türüdür.

B)  Ana karakterlerin halktan olması en önemli özelliğidir.

C)  Konuları, mitolojiden ve tarihten alınır.

D)  Zaman, yer ve olay birliği kuralına uyulur.

E)  Klasik bir üslup anlayışıyla yazılır.

1996 - ÖYS

 

CEVAP: B

ÜNİTE SONU DEĞERLENDİRME SORULARI (sayfa 163, 164)

 

A.  Aşağıdaki soruları sözlü olarak cevaplayınız.

•  Olay çevresinde oluşan edebî metinleri; anlatmaya bağlı metinler ve göstermeye bağlı me­tinler olarak gruplandırırken hangi ölçütler esas alınır?

 

Anlatmaya bağlı edebi metinler okumaya yöneliktir. Göstermeye bağlı edebi metinler izlemeye yönelik metinlerdir.

 

•  Tiyatroyla edebiyat arasındaki ilişkiyi açıklayınız.

 

B.  Aşağıdaki cümlede boş bırakılan noktalı yeri uygun ifadeyle doldurunuz.

•  Anlatmaya bağlı edebî eserlerde anlatılan olayın sahnesi durumundaki unsura   mekân

denir.

 

C.  Aşağıdaki cümlelerde yer alan bilgilerin doğru olup olmadığını belirleyerek uygun seçene­ği işaretleyiniz.

•  Edebî metinler, yazarlarının ve yazıldıkları dönemin hâkim zihniyetinden izler taşır.

Doğru ( X )-Yanlış ( )

•  Hikâye ve roman metni, okuyucunun kültürüne, anlayışına, zevkine, içinde bulunduğu du­ruma ve psikolojik hâline göre yeni anlam değerleri kazanır.     Doğru ( X ) - Yanlış ( )

•  Anlatmaya bağlı türlerde anlam, metinde açıkça dile getirilenlerle açıkça dile getirilmeyenlerin bütünüdür. Doğru ( X ). Yanlış ( )

 

Ç. Aşağıdaki çoktan seçmeli soruları cevaplayınız.

1.  İster olay öyküsü olsun, isterse durum öyküsü, benim öyküm, okunduktan sonra bellekler­den uçup gitmemeli. Konusuyla, özüyle, diliyle, biçimsel ustalıklarıyla okuru kuşatmak Kişi, öy­küyü okuyup bitirdikten sonra değişmeli. Yıllar sonra o öykünün anımsanan, insanı etkileyen bir yanı bulunmalı. Sait Faik'in “Hişt Hişt” adlı öyküsü, lirizmi ve şiirselliğiyle, Sabahattin Ali'nin “De­ğirmen” adlı öyküsü iletisiyle böyle değil mi?

Yukarıdaki yargıları savunan bir kişiye göre öykünün temel niteliği nedir?

A)  Ünlü öykücülerin yazdıklarını düşündürmesi

B)  Belirli bir olay ya da durumdan yola çıkması

C)  Bilinen, somut gerçeklere dayanması

D)  Okurları, unutamayacakları biçimde etkilemesi

E)  Çelişkilere dayalı bir yapısının olması

2000ÖSS

 

CEVAP: D

 

2.  Masal, çocuğa kendi karakterini, benliğini geliştirmesi için ipuçları verir; onu yüreklendirir. Tüm engellere karşın herkesin yoğun ve zengin bir yaşama varabileceğini gösterir. Yeter ki insan savaşmaktan kaçmasın. Devlerle, dış tehlikelerle savaşmadan insan, değil mutluluğu, kendi ken­dini bile bulamaz, bilemez, tanıyamaz. Masal; ürkek, çekingen, mücadeleden kaçan yaratıkları ha­rekete geçirir. Bize, böyle kişilerin tekdüze, sıkıcı ve silik yaşamının olacağını hatırlatır.

Bu parçada masalın çocuğa sağladığı yararlar arasında aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?

A)  Kişiliğini güçlendirmeye yardımcı olmasına

B)  Kendi kişiliğinin bilincine varmasına

C)  Güçlü ve cesur olmanın gerekliliğine inandırmasına

D)  Dilini ve duyarlılığını geliştirip zenginleştirmesine

E)  Hareketli, canlı bir yaşama özlem uyandırmasına

1991 - ÖYS

 

CEVAP: D

 

3.  Bence bir edebiyat yapıtında önemli olan onun ne anlattığı değildir. Bir öyküden bir roman­dan herkes kendine göre bir anlam çıkarabiliyorsa o zaman sanat yapıtı gerçek amacına ulaş­mış sayılır. Çünkü bir sanat yapıtı herkese aynı şeyi söylemez. Anlamın bir boyutu okuyucuya bağ­lıdır. Bu bakımdan, herkes benim anlattığımdan kendine göre bir dünya kurabiliyor, onun için­de yaşayabiliyorsa amacıma ulaştım sayılır.

Bu parçanın yazarına göre bir edebiyat yapıtında önemli olan aşağıdakilerden hangisidir?

A)  Her okurun, kendince bir yorum yapmasına imkân vermesi

B)  İnsanlara, gerçek dışı şeyler düşündürmesi

C)  Çok değişik konuları bir arada işlemesi

D)  Okuyucuyu belli bir düşünceye yönlendirmesi

E)  Anlatılanı değil, anlatış biçimini ön planda tutması

1992ÖYS

 

CEVAP: A

 

4.  Bu roman, aradan geçen bunca yıla karşın konusuyla, anlatımıyla hâlâ genç.

Bu cümlede anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

A)  Romanda, günlük, sıradan olayların anlatımında bile özgün ve çarpıcı bir dil kullanılıyor.

B)  Günümüzdeki toplumsal sorunlar, romanda herkesin anlayacağı bir dille ele alınıyor.

C)  Roman, hem anlatılanlar hem de bunların anlatılışı bakımından güncelliğini koruyor.

D)  Romanın dilindeki yalınlık, geçmişteki olayların anlaşılmasını kolaylaştırıyor.

E)  Romanda, günümüzün olayları geçmişle bağlantı kurularak değişik bir anlatımla yansıtılıyor.

1993ÖYS

 

CEVAP: C

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile

Joomla SEF URLs by Artio